جوهر الذات عطار

حقيقت قصه جان بس عزيز است
يقين در وي همي بسيار چيز است

سخن از جان و دل عطار بشنفت
در اينجا عاقبت با سالکان گفت

سخن از جان و دل نهادم
حقيقت در بر بيچون نهادم

سخن جان گويد و دل بشنود باز
در اين گفتار بيچون بگرود باز

همه جانست و دل اندر بديدار
در آخر جان شده از دل خبردار

ز جان هر کو خبر دار است اينجا
چو دل در راز بيدار است اينجا

بسي جان دادگان در دل رسيدند
کمال جان جانان مي نديدند

طلب کردند اول دل در اينجا
که تا يابند راز مشکل اينجا

چو اندر قربت دل راه بردند
ز دل در جان رهي ناگاه بردند

ز دل در جان نظر کردند آخر
که جان پنهان شد و دل گشت ظاهر

قل الروحست از ديدار بيچون
نموده روي در دل بيچه و چون

قل الروح ار در اين جا باز بيني
حقيقت جان تو هر راز بيني

قل الروح ار بيابي در درونت
حقيقت او کند مر رهنمونت

قل الروح ار بيابي در جهان تو
يکي گرداندت اندر مکان تو

حقيقت پرده او جسم آمد
خدا بود و در اينجا اسم آمد

در اين بيت ار تواني راه بردن
رهي زينجا بسوي شاه بردن

توان دانست تايکي شود ديد
حقيقت جسم و جان در سر توحيد

سخن قانون عقل آمد در اينراه
چنين پرداخت اينجا بيشکي شاه

ترا عيسي جان بايد در نظر داشت
که او اينجا و آنجا را خبر داشت

دمادم گوش کن در عيسي جان
که خواهد کردن او را ذات و برهان

ز عيسي بشنوي اسرار آن ديد
که در جام حقيقت جان جان ديد

در اينجا عين جان باز ماندست
که اندر شوق صاحب راز ماندست

يقين در چار طبع خود تو بنگر
که چارم آسمانست و دو منگر

در آن منزل که او آگاه او شد
که مکشوفست او را حضرت شاه

در آنمنزل که او آگاه او شد
که اينجا ديد بيشک سر قربت