جوهر الذات عطار

دل و جان در فنا کل بود گشتند
کسي ديدند از آن معبود گشتند

دل و جان در فنا ديدند اعيان
از آن اندر فنا گشتند جانان

حقيقت جان و دل در شر جانان
ندانستند خود را راز پنهان

دل و جان هر يکي معشوق ديدند
چو پير عشق در جانان رسيدند

چو جانان رخ نمود و آشنا کرد
مر ايشان را در اينجاگه فنا کرد

چو جانان رخ نمود و ديد بنمود
يکي ديدار در توحيد بنمود

چو جانان در يک بد جان و دل دو
يکي گشتند اينجاگاه هر دو

ز پرده رخ نمود اول عيان او
اگر در پرده شداينجا عيان او

ز پرده رخ نمود اندر نهاني
دگر تا در نهان گويد معاني

دواي دردمندان را شفا شد
نميدانم که در پرده چرا شد

دمادم آنچنان عطار رخ را
نمايد در عيان عشق او را

کسي کان ماه ديد اينجا يقين باز
شد اينجا در يقين او پيش بين باز

کسي کان ماه ديد اندر دل و جان
يقين دريافت رهبر در دل و جان

کند در خود کشد چون قطره دريا
کند اسرارها او را هويدا

دلا خورشيد جان داري تو در بر
حقيقت اوست سوي ذات رهبر

دلا خورشيد جان داري در اسرار
دمي او را يقين از دست مگذار

از او مقصود حاصل کرده تو
وگر چه در درون پرده تو

از او مگذر وز او بين سر اسرار
که تا هر دو يکي باشد در اسرار

حقيقت نور او بنگر دمادم
که از کل ميدمد در عين اين دم

خبر دادم شما را دمبدم من
يکي کردم شما را در عدم من

شما در وصل اينجا اصل ديده
ز ديد او بکام دل رسيده

ز ديدش مگذريد و راز بينيد
رخ دلدار در خد باز بينيد

ز ديدش مگذر ايجان تا بداني
که ديد اوست در تو زان عياني

ز شاگردان نظر کن خويش بنگر
ترا بنهاده سر در پيش بنگر

ز شاگردان نظر کن ذات الله
که از ايشان بري در ذات حق راه