جوهر الذات عطار

حجابي نيست ايشانرا در اين پيش
بجز خود مر حجاب خود نباشد

همي خواهد که ايشان خود نباشد
چنان خواهد که در جانان شود گم

کنون افتاده در ديد بقااند
وليکن فرقي از هستي و ثاني است

که در يکي حقيقت همنشينند
دو نبود ذات بيشک جمله ذاتند

همه ظلمت شود در سوي نورت
برانداز از ميان اين صورت خويش

که ذات جاودان بيني تو در پيش
اگر اين نقش اينجاگه ببازي

شود در جزو و کل يکي چو منصور
حقيقت آخر کار و سرانجام

در آن خلعت فراق جان بديدن
ترا جام فنا بايد بخوردن

يکي داغي ترا اينجا نهادن
ترا جام فنا در آخر کار

ببايد خورد و شد در قرب آن دم
فروکش جام اينجا شادمانه

که تا يابي حيات جاودانه
فروکش جام را در عزت و ناز

که خواهي يافت در آندم تو کل باز
فورکش جام و خندان شو تو چون گل

که خواهي يافت در آندم يقين کل
فروکش جام جانان تا شوي پاک

حقيقت از نمود خاک و افلاک
در آندم چون خوري اين جام اينجا

که باشي جزو و کل را باز ديده
چنان باش اندر آن و در وصالش

که باشي در خودي و بي خودي طاق
چنان باش آندم همچو مردان

که يکي يابي اندر ذات و در جان
چنان کن خويش را آنگه تو تسليم

که بد در آتش سوزان براهيم
چنان کن خويش را تسليم جانان

که بيرون آورد يکباره از پوست
چنان تسليم کن جان در بر يار

که در جان يابي آن خورشيد تابان
چنان تسليم کن جان اندر آن ذات

که نور قدس گردد جمله ذرات
چنان تسليم کن جان در جلالش

که يابي در نمود جان وصالش
چنان تسليم شو مانند مردان

بساط جسم و جان را در نوردي
از اين دم سوي آندم رفت خواهي

شوي در جزو و کل نور الهي
از ايندم سوي آندم ميشوي باز

حقيقت نزد جانان تو باعزاز
در آندم باش حاضر تا حقيقت