جوهر الذات عطار

زنا گاهي رخ فرخ نمايد
طلب کن پير خود در اندرون تاز

که با تو پير گويد در يقين راز
طلب کن پير تا اينجا بيابي

که افکنده است اندر سير اينجا
ز پير دير مينا در حجابي

از آن درمانده در ديد حسابي
ز پير دير چشم خويشتن باز

در اسرارهايم پير کل سفت
جهان پير است اگر دانسته باز

که گرديد است در انجام و آغاز
حقيقت سالک از وي با خبر شد

گهي در شيب و گاهي بر زبر شد
همي پرسيد راز جمله اشيا

که بود کل کند در خويش پيدا
مکان کون ميگرديد سالک

که تا يابد در اينجا باز توفيق
گهي سالک بر خورشيد بودي

ابا او گفتي و از وي شنودي
گهي در پيش ماه و گاه بر عرش

ابا ايشان در اين شرح و بيان شد
گهي با آتش و گه کوه و دريا

گهي در جستن حق کرد تلبيس
گهي از آدم و مرگاه از نوح

حقيقت ز انبيا ميديد او راز
گهي در شيث پيش پير بودي

درش در سوي کل آخر گشودند
باخر پيش احمد يافت تحقيق

درش در ديد کل بگشود اينجا
رهش بنمود اول سوي صورت

که در صورت بود معني ضرورت
ز حسنش بگذرانيد و خيال او

ز عقل و قلبت و آنگه وصال او
عيان در جان خود ديد از حقيقت

شده ذرات اينجا پيش بين او
همه ذرات را در ره فکندند

بپرسش جمله پيش شه فکندند
حقيقت چونکه سالک در بر جان

در اينجا شد حقيقت رهبر جان
نمود خويشتن از جان يقين يافت

در اينجاگه عيان عين اليقين يافت
ز جان پرسيد سالک راز بيچون

حقيقت کام اينجا بسندي تو
منت کردم در اشيا جمله گردان

منت بودم در اينجا جان جانان
حکايت مر بسي بشنيدم از پير

منم عين قلم بنوشته بر فرش
منم جنت منم دوزخ در اينجا

منم عين خيال و نيست باطل
منم اينجا و آنجا در يقين باز