جوهر الذات عطار

کم آزاري کند تا راز بيند
ترا راهي است بس دشوار در پيش

بسوي عين عقبي ناپديدار
که چون باشد در اينجا رازت ايدل

که بر ريشت نهد اينجاي مرهم
تو مسکين غافلي در ديد دنيا

بگو با من در اينجا راز و برهان
تو خواهي بود با خود جاودانه

نخواهي بد بجز تو هيچ با تو
دريغا جمله در خوابند آگاه

کسي اينجا نمي بينم در اينراه
تمامت اندر اين سر غافلانند

حقيقت سر اين قرآن نموداست
که هر کس را در اين دنيا ز اسرار

در اين اسرار بيشک اصل و فرعست
چنان کن زندگاني اندر اينجا

که پيش از خود بميري در بر دوست
که چون مردي يقين دل زنده باشد

نه همچون ديگران غافل بماني
تو دل زنده توئي در اول ايدوست

تو گوي عشق اينجا برده باشي
بمانده زنده جاويد در جسم

به نيکوئي بر آيد مر ترا اسم
به نيکوئي شوي در عين عقبي

بيابي آنزمان ديدار مولي
ترا در خاک جسمت جان بود نور

بسوي ذات کل اعزاز گردد
در اينمعني که من گفتم شکي نيست

که جان خواهد بدن در راز جانان
محقق پيش از آن کاينجا بميرد

نيابد آخر و انجام و آغاز
نميرد جان عاشق در دم مرگ

در آخر باز يابد عين ذاتش
نميرد جان عاشق باز بين دوست

که گفتم در يقين است عشقبازت
بخواهي مرد ليکن تا بداني

ز سر تا پاي در عين کدورت
تو ايندم مرده و مي نداني

يقين در جزو و کل تابنده ماني
چو خورشيدي که بيرون آيد از جيب

سحرگاهان ز صبح عشق بي ريب
شکي نبود در اينمعني و درياب

دل و جان هر چه باشد ترک گيرد
خوشا آندم که دلدارش در اينجا

کند در عاقبت بردارش اينجا
حقيقت اين بيان تا چند گويم

ز بالا در حقيقت سوي پستي
تو خود چون آمدي خواهي شدن باز

نديده باز هم انجام و آغاز
همه در تو چنان گمگشته اينجا