جوهر الذات عطار

تو گردي بيشکي اسرار و آيات
از آن جوهر عيان لا ديد در خويش

حقيقت در عيان عين اليقين باز
وصال جوهر جانان چو منصور

ز جان سر ديدن جانان بديدي
تو چون در جوهر جان راه بردي

حقيقت گوي خود از شاه بردي
در اين جوهر دل تو ناپديد است

از آن تابانست نور جان ز جانان
از اين جوهر شوي واصل در آخر

ولي منگر حقيقت در طبيعت
از اين جوهر بدان اسرار جانت

از آن جوهر حقيقت در ميان بود
همه اسم و صفات از ديد آن نور

از آن جوهر در آخر جان جان يافت
همه اعزاز عالم زو شده راست

بهرزه عمر در تلخي گذاري
توئي از خاک آدم راه ديده

وجود خويشتن در شاه ديده
توئي از نسل آدم آمده باز

بديده بيشکي انجام و آغاز
تو آدم بوده در اصل فطرت

تو اين معني مرا بر گوي در دم
که تا اعيان خود را باز يابي

اگر يابي در آن حيران بماني
خدائي ميکني از آدم ذات

از اين ميدان که بس تو ناسپاسي
دم ذات خدا در تو نهان است

از آن اينجا نديدستي غم ذات
دم ذات خدا در تست موجود

حقيقت او در اينجا آدم تست
دم ذات حقيقت داري ايدوست

وليکن ديده ات از وي عيانست
دم ذات خدا داري تو در جان

نظر کن کل ببين ديدار معبود
دم ذات خدا در جان عيان است

ولي اينجا نمي يابي ز پندار
ترا اينجا حقيقت در شريعت

ز تقوي وصل جان آيد بظاهر
وصال اينجاست در شرع محمد(ص)

ز ديد مصطفي در حق فنا شو
وصال از شرع ياب و باز بين دوست

که داري در درونت همدم خويش
ترا نقدست آدم چند جوئي

از آندم بين تو او را جاودانه
ترا نقدست آدم در نمودار

دمادم نفخ ذاتست اي تو در دم
ترا نقدست آدم مي نديدي

که از اين دم تو در گفت و شنيدي
ترا نقدست آدم رخ نموده