جوهر الذات عطار

حجاب از جان برافکند او بيکبار
چو جان بازيد و سر در آخر کار

يکي در آخر از خود عين توحيد
چو جان بازيد و سر شد باز سر ديد

يکي در آخر از خود عين توحيد
اناالحق شد ز جسم و جان جدائي

اناالحق زد يکي در يکي بود
زبانش خود خدا کل بيشکي بود

ترا کي سر گنج آيد پديدار
که هستي در وجود و عين پندار

ترا نقاش جان در اصل فطرت
نمودست اندر اينجا ديد قربت

ترا نقاش حاصل اين دل و جان
بگرداني در او واصل دل و جان

ترا نقاش کل اصل يقين است
در او سر حقيقت کفر و دين است

ترا نقاش جان پيدا تو پنهان
چنين ماندي عجب در خويش حيران

درون خويش را نقاش بنگر
عيان در جانست او را فاش بنگر

ببين او را و جان بر رويش افشان
حقيقت جسم خود در سويش افشان

اگر بشناختي او را تو در دل
کند ماننده منصور واصل

سرت از تن برد او در جدائي
کند بنمايدت ديد خدائي

سر و تن هر دو در جانان شود گم
پس آنگه بيشکي جانان شود هم

در اينمعني تو رهبر تا بداني
که کلي اينست اسرار معاني

نيايي سر تو تا در سر ترا يار
بننمايد درون جانت اسرار

در اين سر جان نهاده بر کف دست
که اين سر مر يقين عطار را هست

در اين سر جان نخواهم باخت تحقيق
سوي دلدار خواهم تاخت تحقيق

چو سر ديدم ز جان و سرگذشتم
ز جان و دل بيک ره در گذشتم

گذشتم از سر و تن در غم عشق
که چيزي مي نديدم جز غم عشق

حقيقت جانم اينجا در ميان است
تو ميداني و فارغ از جهانست

سرم در خون و خاک ره بگردان
رخ خود زين گدا اي شه مگردان

سرم در خاک و خون انداز ايجان
حقيقت بيش از اين جان را مرنجان

سرم در خاک و خون انداز الحق
که گفتم پيشت اي جان راز مطلق

سرم در خاک و خون انداز اينجا
که تا يابم حقيقت باز اينجا