جوهر الذات عطار

چگويم اين بيان کين کس نگفتست
در اسرار زين سان کس نسفتست

چگويم مي ندانم تا چگويم
که در ميدان عشقت برده گويم

يقين خود داري از خود بيگماني
که از بحر معاني در فشاني

زبانت در بيان خود چنين است
که قند است و نبات و شکرين است

کسي بود تو اينجاگه شناسد
که در بود وجودت شه شناسد

کسي بشناختست اندر عياني
که در خود يافت اين جمله معاني

کسي بود تو اينجاگاه ديدست
که در خود بيشکي الله ديدست

يقين در خويشتن اسرار داند
يقين جزو و کل عطار داند

فنا بايد شدن در جمله اشيا
که تا گردي ز بود دوست يکتا

فنا بايد شدن در ذات بيچون
که تا نقشي نمايد هفت گردون

فنا بايد شدن در آخر کار
که رسته تا شوي از عين آن ذل

زهي لا در نمود عين اثبات
جمال ذات الا الله ديدست

يقين در عين لا هر کو رسيدست
عيان ذات لا موجود جمله

ولي لا را که آرد ديد اينجا
کسي کو ديد لا در لا فنا شد

حقيقت محو شد در سيرت خويش
کسي کو ديد لا مانند منصور

حقيقت يافت لا در نفخه صور
ز لا مگذر که لا اسرار بيچونست

حقيقت در درون و راز بيرونست
ز لا مگذر که لا ديدار شاهست

مگو در سر لاکين لا فنا است
ز لا بشناس هم لا گرد آخر

که خواهي گشت در لا فرد آخر
ز لا اثبات الا الله بنگر

درون لا بيني و کل راز بيني
حقيقت لا در اول باز ديدم

از آن دل جان پديد و در يقين شد
ز لا شد اذت الا الله موجود

مشو اندر طبيعت هان مبدل
مبدل کن طبيعت را تو در لا

عيان لا شو در عين عقبا
عيان لا شود جز لا نباشد

وجود جزو و کلي در نوردد
شود لا رجعت اندر خاک گردد

چو در اول رسيد او راز بيند
چو ذات لا ببيند آخر او باز