جوهر الذات عطار

حقيقت ذات شد احمد در آندم
بر او ارزني بد هر دو عالم

يقينش زان بد اينجا در نبوت
که ديد آن شب ز اندر عين قربت

حقيقت حق شد و هم حق بديده
در اينجاگه بکام دل رسيده

چنان بد در صفا ديدار اسرار
که بد خود جان و دل اندر يقين يار

حقيقت چون چنان خود ديد در حق
حقيقت من رآني گفت مطلق

ابا حيدر نهان سر بيان کرد
علي را نيز هم در خود عيان کرد

حقيقت چون تو خود را در ببيني
چو حيدر فارغ از هر بد نشستي

مگو اسرار با جاهل حقيقت
که جاهل هست در عين طبيعت

اگر مي راز گوئي با کسي گوي
که آرد مر ترا او روي در روي

يکي باشد ابا تو در معاني
ابا او صرف کن اين زندگاني

مگو اسرار حق جانا تو با عام
بترس از عام در شرح کالانعام

که اينجا اصل هست و فرع بنگر
حقيقت اين بيان در شرع بنگر

بيان در شرع ايندم ميرود کل
که مرعين حقيقت را تو بي ذل

چو راز دوست با خود گفتي اينجا
در اسرار خود را سفتي اينجا

رسيدت در مشام جان حقيقت
شدي فارغ تو از عين طبيعت

از آن دم در زدي اندر دم دوست
که ديدي مغز جانت را تو بي پوست

از آن داري تو سر عشق دلدار
که ميگوئي همه در ديدن يار

خدا بنمود رازت گفت سرباز
در آخر پيش روي يار سرباز

تو اينجا يافتي تا خوش بداني
که بگشاده در گنج معاني

ترا اين گنج معني دوست دادست
حقيقت گنج اينجا در نهادست

ز دنيا گر چه در آخر فنايست
هميدون عاقبت ديد لقايست

ز دنيا گفتن تو راز حق بود
که گوشت در يقين از دوست بشنود

در اين دنيا بجز نامي نماند
که هر کس را سرانجامي نماند

بجز نيکي مکن در هيچ بابي
که تا هرگز نه بيني تو غذابي

ز نيکي حق در اينجا رخ نمودست
ز نيکي جملگي پاسخ نمودست