جوهر الذات عطار

تو بيچون آمدي در لوح بيشک
قلم بنوشته اينجاگه تو از يک

تو بيچون آمدي از مه بماهي
چگويم دوست در چشمم چو ماهي

تو بيچون آمدي از مشتري باز
در اينجا باز ديدي بيشکي راز

تو بيچون آمدي در عين انجم
ز نور خويش کردي جملگي گم

تو بيچون آمدي در ديد آتش
ترا آتش شده اينجايگه خوش

تو بيچون آمدي در مخزن باد
يقين مر باد از تو گشت آباد

تو بيچون آمدي در معدن کان
حقيقت لؤلؤ و دراست و مرجان

وصال کعبه تو يافت منصور
از آن شد در همه آفاق مشهور

چنان شو همچو اول در همه ديد
مگرد اين بار اندر گرد تقليد

چنان شو در همه يکتا نموده
که مي خود گفته باشي يا شنوده

چنان شو همچو اول در همه گم
که عالم قطره بد تو عين قلزم

صفاتت محو کن تا کل شوي ذات
اگر چه خود يکي ديدي در آيات

صفاتت محو کن بيچه و چون
حقيقت محو شو در هفت گردون

حقيقت محو شو در نور خورشيد
برافکن مشتري با نور ناهيد

حقيقت محو شو چون خود نمودي
که چون خورشيد در گفت و شنودي

چنانت عاشقان در جستجويند
که کلي خود تواند و خود تو گويند

حقيقت عقل دور انديش داري
از آن سودا همه در پيش داري

بخواهي ريخت بيشک خون جمله
که هستي در درون بيرون جلمه

تو بودي بيشکي ديدار منصور
که کردي فاش خود در جمله مشهور

تو بودي بيشکي در خود نمودار
ز عشق خويش رفتي بر سر دار

همه ذات تو ديد و خويش در باخت
ميان عاشقان خود سر برافراخت

همه ذات تو ديد اينجاي تحقيق
در آخر شد فنا و يافت توفيق

چنان در بحر ذاتت خورد غوطه
نه بي رزق و نه بي تدبير فوطه

که خود را در اينجا جوهر تو
بسوزانيد مر هفت اختر تو

چنان اندر صفاتت گشت موصوف
عيان در قرب ذاتت گشت موصوف