جوهر الذات عطار

تو در کبر و حسد هستي چو شيطان
که ذرات جهان کردي پريشان

در اين کبر و مني بيشک بماني
ره از گم کردي جايي نداني

چو مردان در درون خود صفا ده
ز جان صلوات را بر مصطفا ده

از او غافل مشو و ز کبر بگذر
حسد را هيچ در اينجا تو منگر

مشو غافل دمي بيدار خود باش
هميشه در پي اسرار خود باش

مشو غافل وصال دوست درياب
در آخر سوي جانان زود بشتاب

ز اصل کاف و نون گشتي تو پيدا
در اين روي زمين گشتي هويدا

از آنجا آمدي بيجسم و بيجان
در اينجا فاش گشتي راز خود دان

زمين و آسمانها در تو پيداست
همه اشيا درون تو هويداست

که هر چيزي که بيني خويش يابي
حقيقت جزو و کل در پيش يابي

اگر خورشيد بيني هم تواني
که در صورت ترا بنمود جاني

تو خورشيدي ز برج ذات گردان
حقيقت در وجود خويش گردان

بتو پيداست اينجا نور زهره
توئي در عين اشيا مانده شهره

بتو پيداست اينجا جمله انجم
حقيقت جملگي در نور تو گم

يکي بين و يقين را دار در پيش
دگر اينجايگه کافر مينديش

يکي درياب و در يکي احد شو
حقيقت فارغت از نيک و بد شو

مسلماني رها کن گرد کافر
بگو تا چند باشي در پي شر

حقيقت کافر فقر و فنا شو
تو در يکي بکل عين بقا شو

تو در يکي قدم زن همچو مردان
رخت را از دوئي اينجا بگردان

تو در يکي قدم زن اصل آسا
کلش رنج و بلا و خوش بياسا

تو در يکي قدم زن همچو منصور
يک نزديک بين و بس دوئي دور

تو در يکي قدم زن بي نمودار
حجابت جسم دان آن نيز بردار

تو بيچون آمدي چون اين بداني
مگر آندم که باشي در معاني

تو بيچون آمدي در جمله ذرات
حقيقت هست اينجا عين آن ذات

تو بيچون آمدي در هر چه ديدي
ولي اينجا کمال خود نديدي