جوهر الذات عطار

چو در خلوت ندانست او که چونست
حقيقت عشق بين کو رهنمونست

چو در خلوت نديدي راز جانان
توئي انجام با آغاز جانان

در اين خلوتسراي جان و دل خود
فنا شو تا بيابي حاصل خود

در اين خلوتگه جانان که هستي
بت نفس و هوا بشکن که رستي

وصال دل طلب کن در درون تو
که جان خواهد شدن اين رهنمون تو

در اين خلوت اگر کژ بين شوي تو
نيايي مرچنين سر قوي تو

فنا شو تا بقا آيد به پيشت
چرا تو مانده در کفر و کيشت

ز خود آسوده شو بي رنج مر کس
در اينجا يکزمان فرياد خود رس

ز خود آسوده شو در کل احوال
رها کن زهد با سالوس افعال

ز خود آسوده شو اندر فنا کوش
مگو بسيار در جان باش خاموش

بجز جانان مبين در پرده دل
که او بد بيشکي گمکرده دل

در اينمنزل چو تو با جسم گردي
دوئي برداري آنگاهي تو فردي

در اين منزل يکي بين و يکي شو
مر اين گفتار از يکي تو بشنو

ترا تا خوف در جانست پيدا
توئي همچون يکي ديوانه شيدا

برسوائي در افتي آخر کار
مر اين گفته که من گفتم نگهدار

بخود اين سر نداني تا بداني
يقين بشناس در سر معاني

صفات خويشتن کن ذات اول
مر اينصورت در اينجا کن مبدل

تو باشي هر چه بيني در صفاتت
بيان ميگويم از اسرار ذاتت

تو باشي آنزمان در عين خلوت
حقيقت هر چه آيد عين قربت

تو باشي جمله پنهان و پيدا
همه در تو تو اندر کل هويدا

تو باشي آفتاب و ماه بيشک
نموده نور تو در جملگي يک

توئي مجنون و ليلي در بر تست
حقيقت اندر اينجا رهبر تست

تو مجنوني کنون از شوق ليلي
همي يابي در اينجا ذوق ليلي

جمال خوب ليلي آفتابست
دل مجنون از آن در تک و تابست

نديدي روي ليلي ايدل ريش
حجاب آورده اينجا گه تو در پيش