جوهر الذات عطار

نمي يابند اينجا هيچکس راز
در اين آيينه مرانجام و آغاز

حقيقت خويش گفت و خويش در باخت
بيکرده اين حجاب از کل برانداخت

ره حق ديد و حق گفت و همه اوست
مبين عطار جز حق هيچ در پوست

چو موجودست مر آيينه اينجا
نظر ميکن تو در آيينه اينجا

مر آيينه در اين اين تو راز ميگوي
چو ناپيدا شود آنگاه ميجوي

در اينصورت جمال او نظر کن
هر آنکو بيخبر باشد خبر کن

در اينصورت ببين و گرد واصل
از او مقصود بين کاينجاست حاصل

در اينصورت نظر کن ديد جانان
ببين آخر دمي خورشيد تابان

در اينصورت ببين تو جان جانها
که ميپردازد اين شرح و بيانها

در اينصورت نگاهش کن زماني
که از هر سوي ميتابد عناني

در اينصورت ببين آن سر که جوئي
حقيقت او تو است و هم تو اوئي

در اين صورت مبين جز عين جانان
که اينجا کعبه است و دير جانان

در اينصورت که او را کل نديدي
تو چيزي گفتي و چيزي نديدي

در اينصورت گر او را باز داني
حقيقت مرگ باشد زندگاني

در اينصورت نمود و بس فنا کرد
اناالحق گوي کل خود را فنا کرد

در اينصورت هز آنکو راز بيند
يقين منصور اينجا باز بيند

يقين در پيش دار و بيگمان شو
برافکن جان و آنگه جان جان شو

ترا تا پوست باشد آن نباشد
مهت در ابر شد رخشان نباشد

مه تو اينزمان در زير ابرست
ترا مر چاره درمانت صبرست

مه تو زير ابر اندر خسوفست
حقيقت مانده در عين کسوفست

همه اشيا از او گردند روشن
نمايد نور خود در هفت گلشن

همه خورشيد گردد عين ذرات
نهد آنگاه سر در عين آن ذات

در آن خورشيد کن بيچون نظر تو
گرفته پرتو از زير و زبر تو

درون اين حجابت آفتابست
از او مر پرده ها در عين تابست

ندانم تا که وصف او چگويم
در اينمعني دواي دل چه جويم