جوهر الذات عطار

بياب ايدوست وصل دوست در دل
که اينجا منزلست و نيست منزل

در اين منزل که جانها ره نبردند
هم اندر منزل افتادند و مردند

بگو تا چند جوئي منزل ايدوست
که تو در منزلي و منزلت اوست

چو جان ره برده است و راه ديدست
در ايمنزل وصال شاه ديدست

ز جان بگذر که جان از تو گذشتست
حقيقت سير اشيا در نوشتت

شده در تو تو اندر جان و دل گم
که اين قطره بمن بحرست قلزم

نگاهي کن تو در جان حقيقي
که با او زان سر اينجا گه رفيقي

رفيقي کرده با جان خود تو
از او غافل شده در نيک و بد تو

رفيقي کرده با جان تو از ذات
رسيدستي کنون در قرب ذرات

وصالت دست آسان بود در دست
وليکن عشق پيوند تو بگسست

کسي هرگز کند اين کان تو کردي
از آن افتاده در اندوه و دردي

بده انصاف ايدل اندر اينجا
که گردي عاقبت واصل در اينجا

بده انصاف ايدل در حقيقت
طريقت کن تو از عين طريقت

بده انصاف و اندر وي فنا شو
در او مستغرق عين بقا شو

بده انصاف و شو در عالم جان
تو بيش از پيش مر خود را مرنجان

بده انصاف تو در عالم عشق
که ديدي بار ديگر آدم عشق

تو چون در کل رسيدي راز بنگر
ز خود انجام و هم آغاز بنگر

همه در تست اي ناديده اسرار
وجود تست اندر عين پندار

همه در تست و تو اندر گماني
از آن اسرار من اينجا نداني

همه در تست تو و اندر همه گم
همه چون قطره و تو عين قلزم

همه در تست و تو عين صفاتي
چرا غافل ز ديد نور ذاتي

همه در تست وز تست اين همه راز
نه کس آمد نه کس خواهد شدن باز

همه در تست هيچي نيست اينجا
بجز تو هيچ و هيچي نيست اينجا

عطارد گر دبيرست و توانا
قلم در دست و اندر راز دانا

شده نادان او در کل احوال
بسوزد چند بار اندر مه و سال