جوهر الذات عطار

چو جسم از خاک و آب آمد پديدار
دگر در باد و آتش ناپديدار

شود گل چون در اين گلخن بسوزد
پس آنگه آتشي ديگر فروزد

شود جان چون بسوزد سوي گلشن
رود بار دگر در سوي گلشن

زديد مرد کسي يابد حياتي
در آخر باشد او ديدار ذاتي

در آخر چون شود فاني ضرورت
بر جانان شود جان عين صورت

صور جان گردد و جان سر جانان
شود چون قطره در بحر پنهان

چرا اين گنج معني برنداري
از آن در باغ و بستان برنداري

چه باشد باغ و راغ قصر و ايوان
که ايوانت شده در سوي کيوان

همه جوياي گنج تو شده پاک
ولي گنجينست مخفي در سوي خاک

در اينجا گست گنج شاه بنگر
طلسمي بر سر خرگاه بنگر

شود در آخر اول نمودار
ببين تا بهره تو چيست بردار

خدائي کرد او در آخر کار
بسوزانيد تاج خود ابر نار

در آخر يافت عين لا و الا
سرو افسر نهاد و گشت کل لا

در آخر يافت ديد قل هوالله
بر آن اعيان دمي زد صبغه الله

در آندم چونکه حق ديد او و خود حق
از اينمعني دمي زد از اناالحق

دم او جمله دلها برون تاخت
از آندم دمدمه در عالم انداخت

دم عيسي در ايندم بود پنهان
کز آندم مرغ خاکي گشت پزان

از آندم باز بين ايندم در اينجا
که آندم يافت آدم بيشک اينجا

از آندم روشني جان بديدست
از آندم جمله در گفت و شنيدست

از آندم صبحدم چون ميزند دم
که ذات پاک در صبحست همدم

از آن دمدمه در هر دمي بين
تو مر ذرات اينجا آدمي بين

چو ايندم رفت کسي آندم بيابي
در ايندم خوش بود کاندم بيابي

در ايندم باز ياب آندم تو زنهار
از آندم بود بود خود پديدار

از ايندم دم زن و آندم طلب کن
نظر در جسم و جان بوالعجب کن

کز آندم سوي اين جسمت پويان
نمود خويشتن در جسم جويان