جوهر الذات عطار

ولي چون وقت آيد در اناالحق
بسوزم بود خود اينجاي مطلق

همه ذرات دل سوي تو دارند
بيکره ديده در کوي تو دارند

بسوزد خويش چون پروانه اينجا
شود در هر زبان افسانه اينجا

تو ايدل چند از اين گفتار گوئي
که در ميدان فتاده همچو گوئي

اگر صورت نباشد حق بود پاک
ولي اسمست اينجا آب در خاک

چو گفتارست هم از باد و آتش
گهي در ناخوشي گاهي بود خوش

حجابت آتش و آبست و بادست
که در مال التراب اينجا فتادست

تو غافل اينچنين مانده بخود باز
نظر کن يکزمان در سوي خود باز

گهي در عقل و گه عشاق باشي
گهي اندر دوئي گه طاق باشي

سخن در اصل و فرع اينجا يکي گفت
بد خود بد خود بخود حق بيشکي گفت

همه او کرد گفتار از بد و نيک
حقيقت آب خوش آورد در ديگ

چو آدم فرد آمد از دم دوست
در آخر گشت اينجا همدم دوست

طلب مي کرد تا مطلوب خود يافت
در آخر بيشکي محبوب خود يافت

طلبکار آيد و دلدار جويد
در اينجا گه وصال يار جويد

از آن دم آمدي بيرون در ايندم
که همچون آدمي از عين آن آدم

از آندم آمدي دمهاي بيچون
که بي ياري در اينجا بيچه و چون

از آن دم ميزني دم در حقيقت
که بيرون آئي از عين طبيعت

از آن دم ميزني در پيش هر کس
که همچون ديگران ناديده بس

از آن دم ميزني مانند گردون
که در يکي فنائي بيچه وچون

دمي داري از آندم در خدائي
از آن کردي تو از صورت جدائي

نديدم صاحب دردي چنين من
که باشد او در اين عين اليقين من

هر آنکو در يقين زد يک دو گامي
چو منصور او حقيقت برد نامي

مرا جانانه رخ بنموده اينجا
در من هم بخود بگشوده اينجا

گرفتار قفس گر راز بيند
بگاهي کز قفس در باز بيند

در آندم چون برون او مرغ از دام
که يکي شد مر او را عين مادام