جوهر الذات عطار

مسخر گشته در امر بيچون
نمود ذات خود را بيچه و چون

تو هم گمکرده هم در پي يار
شدستي همچو من مست از مي يار

چو نور ذات هستش با تو همراه
تو داد يار دادستي در اينراه

کجا پنهان شود نور تو در خاک
که هستي نور سر صانع پاک

زهي نوري که مشهور کل آمد
زکل آنگاه در سوي کل آمد

از اين نورند هم در نور رفتند
حقيقت جملگي مشهور رفتند

دو عالم نور آن الله بگرفت
در اين حضرت دل آگاه بگرفت

دلي کز ملک عالم با خبر هست
چو مردان در سوي آن نور پيوست

همه در سجده آدم همه هم
نديدي يکدمي زان ديد آدم

همه يک اصل تو اندر دوئي باز
بمانده کي رسي در نزد او باز

چو پيدا و نهان يک اصل دارد
خوشا آن کو در اينجا وصل دارد

تماشا گاه يارست اين منازل
که بگشايد در اينجا راز مشکل

تو چندان گشته مغرور بد و نيک
ز غفلت روغنت پاشيد در ريگ

تو در زندان و اصل شاه اينجا
چرا تو مانده مسکين و شيدا

همه ذرات با خود در سخن بين
نمود خويشتن را دمبدم بين

تونزد بحر جان خويش داده
در اين دريا تو گامي نانهاده

ز دريا گرچه بسيارند آگاه
نه بهر آشنا کردند در او راه

کسي در سوي دريا راه دارد
که او جان و دل آگاه دارد

صدف بشکن تو و بردار آن در
وگرنه بيش از اين کم گوي و مي بر

يکي خورشيد بنگر در درون تو
چه انديشي ز راهت رهنمون تو

مگر وقتي که در معني شتابي
نمود ذات حق بيشک بيابي

چو زينمعني که گفتارست در دل
بهر بيتي گشايد راز مشکل

ز خود غايب مشو ايدل يکي دم
که در جاني تو داري هر دو عالم

چرا بيرون خود تو سير داري
که کعبه در درون دير داري

چو يارت اينزمان افتاده در دام
که او بودست و او را هست مادام