جوهر الذات عطار

چو پنهان گردي اينجا در دل خاک
فراموشت شود جز صانع پاک

تمامت پاک گرداند ز خود باز
نمايد آنگهي در خويشتن باز

که اول تلخ آيد هست شيرين
در آخر گر توئي اينجا تو حق بين

يکي بيني حقيقت در دل خاک
نمود جمله اندر صانع پاک

يکي بيني در آندم با خبر تو
کنون درياب گرداري خبر تو

يکي بيني در آندم کل تمامت
حقيقت اوست تا صبح قيامت

ولي بيشک حساب اينجاست جمله
که هر چيزي در او پيداست جمله

در آخر چون نمودارست تحقيق
بدي ونيک هم بر گوي توفيق

از اين در بر گشايد راز جمله
کز اين سر فاش شد اينراز جمله

حقيقت اين مراد اينجا حقيقت
که ماندستي تو در آز و طبيعت

در آخر چون شود هشيار تحقيق
ز مسکيني بيابد راز توفيق

کجا تو ديده سر خرابات
که ماندستي چنين در عين طامات

اگر دردي در آشامي بيک ره
شوي از سر من اينجا تو آگه

خرابات فنا اينجا نديدي
در اينجا آخر ايدل مي چه ديدي

همه مردان در اينجا گاه مستند
حقيقت مست گشته جمله مستند

همه مردان در اينجا گه مقيمند
شده مست از مي بي ترس و بيمند

اناالحق آنزمان زن در خرابات
رها کن زهد و تزوير مناجات

همه در کش که جز او مي نباشد
دوئي منگر جز اوئي مي نباشد

خراباتي شو و درکش مي عشق
فنا شو در نمود لاشي عشق

خراباتي شو و مستانه در کش
شراب شوق پي چار و سه و شش

اگر خورشيد گردي در تمامت
از آن پس اينمعاني شد تمامت

تو اصل جوهري در اصل قطره
ترا اين عين ديدارست ذره

تو اصل و جملگي فرع تو دارند
در اين ديوانگي صرع تو دارند

تو هم هستي بخود خود را طلبکار
حقيقت نقطه در عين پرگار

تو گنجي و طلسم اينجاي کرده
تو جاني در درون هفت پرده