جوهر الذات عطار

ره نابرده اينجا چون بداند
نمود عشق از آن در خود نماند

حقيقت عشق ميداند که چونست
که او در جمله اشيا رهنمونست

قدم چون مي نهي در حد پرگار
تو سر بيرون اينجا گاه پندار

بگردان رخ از او ايدوست زنهار
رخ او را نگر در حضرت يار

عدم کن بود خود تا بود گردي
حقيقت در فنا معبود گردي

مرنجان خويش و يکباره فنا گرد
در آن مسکن عيان انبيا گرد

عيان انبيا شو زود در ذات
که بيني سر بسر اينجاي ذرات

همه در محنت اند اين قوم دنيا
تمامت بيخبر از نوم دنيا

همه در خواب و فارغ گشته از جان
گرفته اينره اينجا گاه آسان

چنين در خواب کي بيدار گردند
چنين اغيار کي با يار گردند

ولي ايشان چنان مستند و در خواب
بمانند کسي کاينجاي غرقاب

بلاي دل بکش هم تا تواني
وگرنه در بلا حيران بماني

بلاي عشق کش در قربت دوست
که بيشک اين بلا اينجاست ايدوست

بلا چون انبيا کش در ره عشق
اگر هستي حقيقت آگه عشق

بلاي عشق ديدند جمله عشاق
ولي منصور بوده در ميان طاق

بلا اينجا کشيد و زد اناالحق
يقين شد در همه جانان مطلق

حضورت همچو او آيد حقيقت
نگنجد هيچ از تو در طبيعت

يکي باشد عيان فعل و صفاتت
شده پنهان همه در نور ذاتت

پس اين پرده بيني جان جانان
رخ او در همه پنهان و اعيان

حقيقت يار اينجا گه بيابي
اگر در اين پس پرده شتابي

اگر او را تو بشناسي در اينجا
کند اين پرده اينجا گاه پيدا

دوئي نبود در اين اسرار بنگر
حقيقت نقطه از پرگار بنگر

حقيقت نقطه و پرگار يک بود
دلت در صورت اينجا پر زشک بود

بگو اسرار خود با جمله ذرات
حقيقت محو گردان جمله در ذات

مرا در جان ببين اي مانده غافل
مرا بين و بيکره گرد واصل