جوهر الذات عطار

خدا گوياست اندر نطق و در جان
درون دل ورا بنگر تو جويان

چو گويا حق بود در هر زبان او
کند چيزي که مي خواهد بيان او

تو دانائي دلت گردان چو گويست
شنو بيشک در اينجا که اويست

چو دانا اين بيان گويد در اسرار
بيايد گوش جان کردن بناچار

چو اين ظاهر بديدي تو تمامت
گرفته در همه شور و قيامت

بدان اين و چنان شو گم در اينکار
که سرگردان شوي مانند پرگار

بدان اين و مگو در پيش هر کس
چو دانستي ترا عين اليقين بس

تو اين معني نداني تا نداني
که جمله اوست در راز نهاني

بوقتي اين بداني کز لقا تو
که باشي همچو مردان در بلا تو

بلاي قرب کش وين رايگان ياب
در اينمعني نمود جان جان ياب

ترا اينجا چنان بنمود رخسار
که تو در خود فتادستي ز پندار

جمال يار بيشک هست درما
طلب کن در حقيقت بشنو از ما

توئي عاشق چنين در عشق خود باز
نمود آيد ز عشق خود بخود باز

توئي صادق شده در عين ديدار
شده مر زهد خود اينجا خريدار

ندانم کفر و رزم و يا ره دين
فروماندستم اندر آن و در اين

در اين بازار ماندستم عجايب
که هر دم مينمايم اين غرايب

که تا اينجا کند مر ناگهان گم
مثال قطره در عين قلزم

گهي در عين تقليدم بمانده
گهي دستم ز جان و دل فشانده

گهي در عين عشقم جان دهد باز
نمايد اين چنين پنهان دهد باز

من اين سر يافتم ناگه کند گم
مثال قطره در عين قلزم

کسي اين ره سپارد در دل اينجا
که بگشايد ز اول مشکل اينجا

کسي کاينراه برد و خويش بشناخت
حقيقت جسم و جان در دوست بگداخت

در آخرشان بماند اينجا يقين باز
که تا ديدند راز اولين باز

چنان آباد کن جانت ز تقوي
که چيزي در نگنجد جز که معني

چو حق ميخواهد آخر ايدل فرد
در ايندم باش دائم صاحب درد