جوهر الذات عطار

دلا در مدح او جان ميفشاني
کز او داري همه راز معاني

اگر تو مدح او گوئي همه عمر
کجا در راه او پوئي همه عمر

ترا اين بس بود در هر دو عالم
که ميگوئي حقيقت اين دمادم

کنون شو شاد در اسرار معني
که هستي مرد برخوردار معني

از اين مستي که داري در دل و جان
ز بهر راز هستي گوهر افشان

جهانم ميکند اينجاي دربند
که ماندستم ز دستش سخت در بند

گهي در دين و گه کفر است کارش
چنين افتاد اينجا کار و بارش

چو معني همچو جانان بي نشانست
ولي صورت در اينجا با نشانست

تنش جان کرد و جان در تن نهاني
بگفت آنگاه او راز نهاني

تنش جان کرد و جان در تن بقا شد
بيکره صورت اندر جان فنا شد

تن و جان هر دو محو يار گشتند
حقيقت در نهان دلدار گشتند

تن و جان هر دو يکي گشت در ذات
فقالوا ربنا رب السموات

دم دلدار چون يکي عيان شد
تو و جان بيشکي در حق نهان شد

چو منصور آنچنان شد در حقيقت
برفتش از ميان ديد شريعت

چنان مغرور بودند اندر اينجا
که او را در جنون ديدند و سودا

که ايشان را کند واقف ز اسرار
چنان بودند در صورت گرفتار

جنونست اوفتاده در سر او
بد است اينحال و اکنون نيست نيکو

دماغش او خلل کرد است از جهل
شد اکنون او در اينجا خوار و نااهل

جنونش در دل و جان زور کردست
دو چشم ظاهرش را کور کردست

جنونش بيخبر کردست در خويش
شده ديوانه و لايعقل از خويش

حقيقت ديد او را لامکاني
که دم ميزد در آن راز نهاني

يقين دلدار اين ديدست در خويش
حجاب اينجايگه برداشت از پيش

اناالحق ميزند در جان او حق
مر اين باشد حقيقت راز مطلق

از او واصل شوم اينجا مگر من
از او يابم در اينجا گه خبر من

بطون اوست جانان رخ نموده
بيک ره صورت او در ربوده