جوهر الذات عطار

ز دنيا درگذشت و يافت معني
سپرده در يقين اسرار معني

ز دنيا در گذشت و جان جان شد
بيکره خالق کون ومکان شد

ز دنيا در گذشت و جان برانداخت
وجود خويشتن يکبار بگداخت

يکي شد در فنا محو است دنيا
نماند اينجايگه جز عين عقبي

بگويم يکدمي مردم نمايم
در اين دم دمبدم آن دم نمايم

يکي ديدست و ميگويم ز يک من
که در يکي خدا ديدم ز يک من

که بسياري در اين گويند هر دم
ولي آندم نمي بينند محرم

از آن نامحرمي کين جايکي تو
نميداني و بيشک در شکي تو

که نتواني که اينجا راز بيني
خداي خود در اينجا باز بيني

دگر ساني نه يکسان همچو منصور
که در يابي يقين الله را نور

زمين و آسمان هم در حجابند
اگر بگشايي اينجا گاه اين بند

زمين و آسمان اينجا شود گم
مثال قطره در عين قلزم

زيمن و آسمان عکس نمود است
دل و جان اندر اينجا در ربودست

بجائي اوفتي در کل اسرار
که آنجا نيست اين صورت پديدار

ز جمله فارغ ويکتا توباشي
وليکن در بيان خود تو باشي

ز جمله فارغ و ديد تو باشد
همه در عين تقليد تو باشد

دمي بنگر تو اين رمز و اشارات
نمودم عشق مردم در عبارات

چرا خون مي خوري در خاک فاني
از آن مي ره نبردي و نداني

چو رازت مي نهم اينجا ابر در
چرا اينجا بماندستي تو چون خر

نه آخر خر چو راهي ميرود باز
نديده در يقين انجام و آغاز

بفعل خود رود آن خر در آن راه
بود بيچاره چون حيران و آگاه

کند آنراه زير بار از دل
که تا ناگه رسد در عين منزل

چو در منزل رسد بي بار گردد
بمانده فارغ از هر بار گردد

تو هم دادي ده و ميکش تو اين بار
که ناگاهان رسي در منزل يار

نديدي منزل اي غافل در اينجا
که ايندم مانده بيچاره تنها