جوهر الذات عطار

عيان بين باز اکنون در نهاني
اگر چه تو دلي مانند جاني

حقيقت حق عيانست ايدل راز
بياب اينجا در انجام و آغاز

حقيقت حق عيانست و يقين اوست
ترا در مغز بگذر زود زين پوست

حقيقت حق عيان بنگر ورا تو
که هستي در نهان ماورا تو

يقين در عشق کل اينجا قدم زن
اناالحق با من اينجا دم بدم زن

دمادم زن اناالحق گر حقي دوست
اگر چه در عدم مستغرقي دوست

دمادم زن اناالحق در نمودار
ز شوق دوست شو آونگ از دار

دمادم زن اناالحق در همه راز
درون خودنگر انجام و آغاز

چو گشتي واصل اندر خود ببين تو
نمود هر دو عالم در يقين تو

چو گشتي واصل از اعيان جمله
تو باشي در نهان پنهان جمله

ببيني جملگي اندر دل و جان
تو باشي در همه ذرات پنهان

ز عين واصلان در ياب حق را
ببر از جزو و کل کلي سبق را

چو ميداني کز آن بودي که بودي
که بود خود در اينجا گه نمودي

ز بود خود چرا غافل شدستي
که جان جاني اينجا در گذشتي

مکانت پاک نيست اي جوهر پاک
چرا اکنون قرارت هست در خاک

در اين مسکن همه درد است و اندوه
فروماندي بزير بار اين کوه

نخواهي يافت بي صورت در آندم
اگر چه مي نمايد او دمادم

بسي جستم در اينجا صاحب درد
که باشد همچو من اندر ميان فرد

که تا با او بگويم سر احوال
نمود خويشتن در عين احوال

دم خود يافتم زاندم که دارم
در اينجا اوست کلي غمگسارم

دم خود يافتم سلطان آفاق
که ايندم هست بيشک در جهان طاق

ز دنيا درگذشت و يافته يار
نمي بيند در اينجا جز که دلدار

ز دنيا در گذشت وآنجهان شد
بمعني و بصورت جان جان شد

ز دنيا در گذشت و گشت آزاد
نمود خويشتن را داد بر باد

ز دنيا درگذشت و گفت اسرار
دمادم کرد در يکنوع تکرار