جوهر الذات عطار

گذر کن يکزمان زين نفس مدبر
سلامت نيست در اين نفس کافر

چرا در نفس خود خوار و اسيري
وگرنه برتر از بدر منيري

رها کن نفس تا سلطان شوي تو
وگرنه در صفت شيطان شوي تو

ترا تا نفس کافر در نهاد است
تصورهاي تو مانند باد است

از او ايمن مباش و باش حاضر
ميشه در خدا بگمار ناظر

از اين شيطان در اينجا گه بپرهيز
تو همچون اوليا از هيچ مستيز

وگر او قوت ابليس دارد
بسي در هر صفت تلبيس دارد

تو خود را باش آنگاهي خدا بين
وگرنه در بر شيطان بلا بين

ز شيطان بگذر و رحمان طلب کن
ز جانت در گذر جانان طلب کن

ز نفس خويشتن شود دور و شونور
که تا در نزد حق باشي تو مشهور

بلا از تست نفس خود زبوني
از آن کز خانه رفتي در بروني

چرا از نفس ميداري تو فرياد
مرا اين معني من ميدار در ياد

تو شيطان خودي و رهزن خود
فتادستي تو در فکر و فن خود

تو شيطان خودي و مي نداني
که بدها ميکني در دهر فاني

چرا چندين تو در بند خلايق
شدستي دور و ماندستي ز خالق

چو کرکس جملگي در بند مردار
شده اندر نهاد خود گرفتار

که ميگيرد کمال اينجا ز خورشيد
وي در عاقبت چون نيست جاويد

در آخر چون کمال آيد پديدار
اگر مرد رهي ميباش هشيار

ببين در راه حق خود را زماني
که پر حسرت شدي اينجا جهاني

اگر چه راه پر کرده است اينجا
نظر کرده بدش در عين ماوا

که اينجا خانه رنج است و حسرت
بسي ديدي در اينجا گه تو محنت

چو داري خانه نامي در اينجا
چرا اينجا چنين ماندي تو تنها

تو با جان مرهمي کن تا شوي لا
رسي تو ناگهان در عين الا

مده بر باد خود را ياد ميدار
که ناگاهي شوي در نزد دلدار

رهت نزديک و تو دوري ز دلدار
کنون ايدل تو معذوري در اينکار