جوهر الذات عطار

منم خورشيد و ماه و چرخ و انجم
همه در ذات من درويش شد گم

تو درماندي عجب در ديد افلاک
ميان نار و ريح و آبي و خاک

زمين در جنب اين نه طاق مينا
چو خشخاشي بود بر روي دريا

ده و دو برج در وي هست اعداد
همه گردان شده ماننده باد

ترا جوزا از آن اينجا دورو شد
که ذات تو عجب در گفتگو شد

چو خرچنگي در اينجا نه کز او راست
ترا از راستي کژ رفته پيداست

اسد سهم و صلابت مي نمايد
همي خواهد کت اينجا در ربايد

چو ماهي اوفتادستي در اين دم
نيمداني چه خواهد بد سرانجام

نه خورشيد و گر هست اين کمالت
چو در گردي پديد آيد زوالت

زوالي هست هرچيزي در اينجا
که پنهان مي شوند اينجا ز پيدا

از اين در جوي کام خويش زنهار
که ناگاهت مراد آيد پديدار

از اين در جوي دائم کامراني
که مي بخشندت اسرار معاني

از اين در جوي راز سر تحقيق
که تا بخشندت اينجا گاه توفيق

ازاين در جوي وصل يار شيرين
که ناگاهي ز تلخي عين شيرين

در اين درگاه شو دائم مجاور
تو اين معني يقين ميدار باور

بر اين در ناگهي کامت برآيد
همت روزي شه اينجا رخ نمايد

بفرمان باش و فرمان ده پس آنگاه
چو بخشد در و جوهر مر ترا شاه

چو فرمان نيست هرگز در دو عالم
اگر فرمان بري نبود ترا غم

ز نا فرمانبران هم دور ميباش
پس آنگه در ميان نور ميباش

اگر هستي چنين کز جان من و تو
در اين معني ببر فرمان من و تو

چگويم ايدل ار فرمان بري تو
در آن حضرت ره آسان بري تو

ترا تا نفس باشد در نهادت
کجا زين بستگي باشد گشادت

ترا تانفس اينجا گه زبون کرد
در اينجا گه دلت غرقاب خون کرد

ترا تا نفس باشد آن نباشد
ترا تا نفس در فرمان نباشد

ز نفست دائما جان در گداز است
وليکن عشق اينجا کار ساز است