جوهر الذات عطار

چو تو در پرده خود گم شدي باز
کجا بيني چو او انجام و آغاز

تو چون او کي شوي تا حق ببيني
چو شيطاني که دائم در کميني

همي خود را بحق از خود فرو شوي
فرو رو آنگهي در توي هر توي

ز دار لابه الا باز شو لا
که تا گردي منزه در مبرا

فنا بگزين و بس عين بقا بين
همه اشيا تو در عين فنا بين

نظر کن ابتدا و انتها ياب
همه گمگشته در عين خدا ياب

نظر کن ذات را در خود عيان بين
وجود خود کمال جاودان بين

چه ميگويم دمادم سر اسرار
وي خوش خفته در خواب پندار

ترا بندار سرگردان چنين کرد
که افتادي چنين در عين اين درد

تو پنداري که هستي در خوشي تو
چه ميداني که عين آتشي تو

يکي باشد اگر خود حور باشد
سراسر در بر تو نور باشد

خوشاآندم که در جنت خداوند
گشاده باشد اندر ديده ها بند

تو خود مي بيني و دوري ز جنت
ز قربت رفته در عين محنت

چو جنت در نماز اينجا نديدي
دمي اينجا بحق مي نارسيدي

کجا يابي و کي داني تو اسرار
که ايندم مانده در عين گفتار

رها کن جمله و در حق فنا شو
دمادم سر رباني تو بشنو

که در بالاي هفت افلاک و انجم
کني بود وجودت را يقين گم

چو غيري در نگنجد آنزمانت
يکي بيني مکين و هم مکانت

بگو تا چند در ماتم دري تو
سزد گر پرده از جم بردري تو

بگو تا چند باشي غمخور خويش
نمي يابي در اينجا غمخور خويش

ز خود تا چند باشي در بلا زار
اگر مردي وجود خويش بگذار

دمادم ميخوري مر زخم بر دل
بماندي در نهاد راز مشکل

چو مرغي در قفس ماندي گرفتار
تو مانده دور از اعيان دلدار

در اين زندان عجب ماندي چو دزدان
بماندي زار و سرگردان و حيران

در اين زندان چرا خوار و حزيني
مقام جاودان اينجا نبيني