جوهر الذات عطار

بسي جان داده است تا جان بديدست
که او را در جهان گفت و شنيدست

يکي ديد و دم از يکي زد اينجا
درون ذات شد در ديد يکتا

دل عشاق از او اينجا بجوش است
وز او هم بحر اعظم در خروش است

ز درد يار درمان ميفزايد
که جان در عاقبت جانان نمايد

ز درد يار جمله در حجابند
ميان آتش عشق و نهيبند

کسي بايد که در دنياي غدار
چو آدم او کشد بسيار آزار

بسي در ماتم صورت نشيند
که تا آخر دمي معني گزيند

بمعني او رسد در جوهر يار
بسي اينجا کشد او رنج و تيمار

ز سر تا پاي در معني بود او
ظهورش تا برون تقوي بود او

نظر در جزو و کل يکي شناسد
ز مار جان ستان او کي هراسد

حقيقت ذات يابد در صفات او
عيان بيند نمود نور ذات او

تو جان در بازي اندر پيش دلدار
کني مرنوش اينجا نيش دلدار

نه آسانست درد عشق در دل
کسي اينجا بداند راز مشکل

دم عشق آمده در جان جانش
دمادم حق ز حق معبود جانش

بحق ميزد اناالحق تا خدا يافت
در آن عين فنا جان بقايافت

بدادم داد تا بردم چنين گوي
در اين ميدان منش بردم يقين گوي

دلم خون گشت تا بنمود پاسخ
ز بعد آن نمودم در ميان رخ

رخ او آفتاب عاشقانست
ولي در چشم هر کس او نهانست

در اين خورشيد کو را ديد ديدست
نمود آن کسي اينجا نديدست

منم چون ذره در نزديک خورشيد
که خواهم بود اينجا گاه جاويد

حضور دل نمايد بر دل و جان
تو باشي در نهاد ذات پنهان

حضور دل محمد(ص) يافت در خويش
حجاب جان و دل برداشت از پيش

حضور دل بگفتش من رآني
چو در اينجا رسي اين سر بداني

حضور دل حقيقت مصطفي داشت
که در خلق و ارادت او صفا داشت

خدا را ديد در خود از حقيقت
نمودش حق نمودند از شريعت