جوهر الذات عطار

بگورستان نگر در آخر کار
که تو زو نيز خواهي شد گرفتار

بگورستان نگر ايشان همه خاک
شده ذرات شان در عين افلاک

همه پاکان در آنجا گه مقيمند
که پاکان نيز اندر خوف و بيمند

تو اي دل هم در ايندنيا چرائي
بگو تا چند از ايندستان سرائي

زدي بسيار اينجا مهره در طاس
چو مهره خرد گشتي اندر اين آس

در اينجا چه گدا چه مير باشد
چو افتادي چه ات تدبير باشد

مرو بار دگر در خانه محبوس
که ناگه زار ماني خوار و مدروس

چرا در بت پرستي همچو کفار
دمادم ميشوي از جان گرفتار

بيک ره محو کند اندر فنا تو
که داري در جهان جان بقا تو

که داري جوهر ذات هوالله
زني دم دائما در صبغه الله

دم تو در جهان بس نادر افتاد
که راز مشکل عشاق بگشاد

دمي داري که ديد انبيايست
از آن پيوسته در عين بقايست

دمي داري عجائب در معاني
که پيدا مي کند راز نهاني

دمي داري که ذات کل يقين است
در ايندم اولين و آخرين است

در ايندم جمله مردان اله ست
يقين داني که اين ديدار شاهست

در ايندم مر دمادم سر اسرار
همي آيد ز يک معني پديدار

در ايندم هر چه بودست فاش گفتي
عيان اين جوهر اسرار سفتي

در ايندم بحر معني مر تو ديدي
چو مردان اندر او جوهر گزيدي

در ايندم دم زدي از جمله مردان
ترا جاگه شدست اين چرخ گردان

در ايندم دم مزن جز از نمودش
چو پيدا کردي اينجا بود بودش

در ايندم دم مزن جز از حقيقت
نگه ميدار اسرار شريعت

در ايندم دم مزن جز ذات بيچون
برافکن عرش و فرش هفت گردون

دم او زن که او بنمايدت راز
همو بيني تو در انجام و آغاز

ترا بنمود از خود تا بداني
زني دم تو از او در لامکاني

يکي شد جانت ايدل در بقايش
فنا بنگر عيان ديد لقايش