جوهر الذات عطار

سر و پايت بيفکن همچو عشاق
که بيسر سرها گوئي در آفاق

که چون تو اندر آئي در سخن تو
بگوئي جملگي راز کهن تو

در آندم گر سماع بي سماعش
برآيد جان کني اينجا وداعش

در آندم رحم کن گر مرد راهي
بگويد بي عيان سر الهي

در آندم جهد کن تا راز اول
بيابي چون کني جسمت مبدل

در آندم جهد کن کز جان برآئي
که چون بيجان شوي عين بقائي

در آندم جهد کن تا راز گوئي
نباشي تو ابا حق باز گوئي

در آندم جهد کن تا دل نباشد
حجاب نقش آب وگل نباشد

در آندم جهد کن تا باز داني
ابي خود جمله اسرار معاني

در آندم جهد کن بي خويشتن تو
که پي بردي نمودجان و تن تو

عيان بيني درون خود بقايش
در آندم باز جو کل لقايش

فنا شو اندرآندم در فنا تو
که تا يابي همه عين لقا تو

فنا شو در خدا تو از دم ني
تو همچون او بخور يکدم از آن مي

از آندم مست شو در حالت جان
که تا بيني رخ معشوق اعيان

از آن مي مست شو در بيخودي تو
که بيرون آئي از نيک و بدي تو

از آن مي مست شو مانند گوئي
بزن در عشق اينجاهاي و هوئي

از آن مي مست شو جانان نظر کن
تمامت ذره ها در خود خبر کن

از آن مي مست شو مانند منصور
چو ني در دم بگوش جان خود صور

از آن مي مست شو تو جان جاني
چرا در خويشتن اکنون نهاني

يکي باشد سماع عشق در جان
که بنمايد حقيقت روي جانان

چوني باش اي نديده جوهر راز
دم خود کرده در اسرار کل باز

همه زان تو و تو در سماعي
بکرده جان و جسمت را وداعي

همه مردان ره حق باز ديدند
سماع دوست در جان باز ديدند

دم رحمان تو داري و مشو دور
دمادم ميدمد در جان تو صور

چو حق در جاه دنيا راز برگفت
يقين هم جاه دنيا راز بشنفت