جوهر الذات عطار

منم آدم در اينجا رخ نموده
گره از کار عالم برگشوده

از آن تست آدم شاد دل باش
در اين سر بي حجاب آب و گل باش

از آن تست آدم باز بين راز
توئي تست در انجام و آغاز

از آن تست او در عين تحقيق
بهشت رايگان داديم و توفيق

تو از وي باز دان دلدار با ما
که از تو آمدست اعيان در اينجا

ولي اينجا ترا عقديست پنهان
که بندم من در اينجا من باعيان

به ده صلوات اي آدم در ايندم
بروح مصطفي کوهست خاتم

که باشد مصطفي يا رب مرا گوي
که در ميدان عشق او منم گوي

طفيل اوست ماه و چرخ و انجم
همه در پرتو رويش بود گم

پس آنگه داد آدم نيز صلوات
خروش افتاد در حوران جنات

دعا کرد آنزمان بگشاد او دست
ز عجز خويشتن شد نيز در هست

نظر کن جمله را زان تو کردم
همه در حکم و فرمان تو کردم

ولي اين يک شجر اينجا تو منگر
وگرنه بفکنم در عين آذر

تو اين گندم مخور تا ميتواني
که مر ما را در اين راز نهاني

چو حق اين را برايم آفريدست
ز بهر من در اينجا آوريدست

همه ميل دلش در سوي او بود
که حوا پيش چشمش بس نکو بود

همه ميل دلش سويش گرفته
بجز او جمله در خاطر گرفته

بجز او در دلش چيزي نگنجيد
جهان نزديک او موئي نسنجيد

نمود حق نه چيزي هست بازي
تو ايندم در تمامت سر فرازي

در اين جنات اگر خواهي که باشم
حقيقت تخم نيکوئي بپاشم

در آغوشش گرفت آن نور قدرت
دمادم بود اندر عين رحمت

گمان اينجا مبر اي دوست درياب
تو در مغز حقيقت پوست درياب

عزازيل دژم چون ديد احوال
بيامد بر در جنت دگر حال

وليکن قصه در عالم بسي دان
پراکنده بسي با هر کسي دان

نمي گنجد در اين قصه چه و چون
زبيچونست اين اسرار بيچون