جوهر الذات عطار

قدم تا سر همه نور الهي
در او پيدا همه سر الهي

دو چشم نرگسين مانند بادام
ولي در راه معني او بده دام

ز اوج عزت غم بي صفاتش
نمودار آمده در عين ذاتش

صفاتش بي صفت در عالم دل
ولي صورت بمعني گشته حاصل

ولي در عين هستي جان جان بود
که از ديدار آدم او نهان بود

ولي آدم چنان بد در جلالش
که اينجا مينمود از دل خيالش

ز بيهوشي چنان ميديد در خويش
حجابش ناگهي برداشت از پيش

حقيقت ديد جان و دل نشسته
در غم را بر آدم ببسته

حقيقت جان و دل آمد در آنجا
ز يکتا و دوئي گشته هويدا

حقيقت ديد حوا را بر خود
که او بد در عيانش رهبر خود

حقيقت ديد حوا آشکاره
ز صنع خود در او کردش نظاره

حقيقت ديد او را جوهر دل
نمود عشق او چون آب در گل

و گر مه آيد از خورشيد پيدا
نمايد چون هلالي در مصفا

مه نو بود و خورشيد حقيقي
که گردد در بهشت جا رفيقي

شود پيدا ز هم خورشيد و مه در
اگر مردي از اين معني بمگذر

حيقت دان که دنيا بوستانست
ولي آنسر در او ميوه عيانست

در اين جنت که بيرون وي آيد
حقيقت عين گردون وي آيد

از اوبگذر هوا را مي بمان تو
که هستي در بهشت جاودان تو

ز تو پيدا شده اينجاي حوا
هوا بگذار و شو در عين دريا

بمانده در هوائي و چگويم
دواي دردت اي نادان چه جويم

هوا بگذار و يکدم بي هوا باش
چو مردان در جهان عين خدا باش

سقط باشد در اينجا آنچه خامند
حکيمان ميوه هاي خوش طعامند

حکيمان ميوه نغزند و شيرين
که از آن است در اين باغ تمکين

حکيمان گرچه بسيارند در دهر
کجا ترياک دانند کرد مر زهر

حکيمي نيست تا دردم بگويم
برش در عشق من چاره بجويم