جوهر الذات عطار

عيان بيني جمال يار و جنت
چو آدم اوفتي در عين قربت

چو خود را مي نبيني کيستي تو
در اين معني بگو تا چيستي تو

چو جانان در درون داري بخلوت
چرا يکدم نيابي عين قربت

چو جانان در درون داري نديدي
اگر چه سر اسرارم شنيدي

تو جانان شو که جانان مر ترايست
در اين ديدار تو اينجا به پيوست

ترا جانان نموده رخ در اينجا
نمي بيني درونت عين يکتا

همه در تو نموده رخ بيکبار
تو هستي نقطه ديدار جبار

چو آدم باش در عين لقا تو
درون جنتي بنگر بقا تو

چو آدم باش بگشا در بهشتش
که او خاک تنت اينجا سرشتش

مبين خود تا بماني در عيان نور
بتو پيدا شود نور علي نور

مبين خود تا شوي واصل در آيات
يکي گردي عيان تو جوهر ذات

که آدم جوهر ذاتست بيشک
نمود تو ز خود در عين يک يک

تمامت آدمند و در بهشتند
ولي حق را ز ديد خود بهشتند

چو حق را مي نداني خود که باشي
سزد گر در جهان هرگز نباشي

نمود اولش در ديده مانده
اگرچه دست بد بر گل فشانده

چو آدم يافت خود را باز در بر
درون جان بديد او يار و رهبر

شد او واصل که حاصل ديد دلدار
در اين معني زماني هوش و دل دار

عيان واصلان زين منکشف بين
نمود عشق در خود متصف بين

چنانش مست کرد اندر تجلي
که در خود ديد آدم سر اولي

خدا بشناخت آدم در درون او
اگر چه سير مي کرد از برون او

برون بگذاشت و سر اندرون ديد
چو حق در اندرون او رهنمون ديد

ز شوقش در همه جنت نگنجيد
جهان پيشش بيک حبه نسنجيد

يکي بد اولش در آخر کار
بگرد خويش گردان ديد پرگار

چو آدم در عيان اسرار کل يافت
خدا را هم درون و هم برون يافت

تمامت انبيا در خويشتن يافت
نمود اوليا هم تن به تن يافت