جوهر الذات عطار

همه در آب و کشتي شد روانه
چو تيري مي شوي سوي نشانه

تو در آبي و خوابت برده بيخود
شدي فارغ ز مکر و ديو و هم دد

دراين دريا اگر موجي برآيد
ترا کشتي بيک دم در ربايد

ميان بحر و کشتي عين خوابي
در اين کشتي عجائب مي شتابي

همي ترسم که اندر خواب ماني
در اين گرداب تن غرقاب ماني

تو و اين قوم جمله غافلانيد
در اين دريا عجب بي حاصلانيد

تو و اين قوم در غرقاب هستيد
ز ترس وخوف اندر خواب هستيد

مرا دنيا همي يک قطره آبست
که کشتي وجودم در شتابست

برم دنيا و عقبي در زوالست
که آن حضرت همه عين کمالست

نديدم جز يکي و در يکي ام
خداي پاک بيخود بيشکي ام

از اين دنيا همه رنج است و محنت
که در اين خانه هم ناز است ودولت

در اين دنيا چه خواهي کرد آخر
وزاينجا گه چه خواهي برد آخر

در اين محنت سرا و جاي ماتم
نماند جمله فرزندان آدم

در اين گرداب درماندي بزاري
که خواهي گشت غرق و ره نداري

در اين دريا بسي کشتي که غرقست
کزو مر سيل و باد و آب و برفست

چنان حيران شدي در عين دريا
که خواهي گشت ناگاهي تو شيدا

در اين بحر فنا و عين دريا
بگو تا چند ماني خوار و رسوا

يکي را کاندر اين دريا خوش آمد
چو ققنس جاي او در آتش آمد

شدم رسته ز خوف عين دريا
بخواهم رفت من در عين يکتا

ميان جمله مردان بود او مرد
در آن کشتي که بودش صاحب درد

همي در عين اعيان بود با يار
که کرده بد سفرها نيز بسيار

ره جانان سپرده بود آن پير
در آن شح پسر ميکرد تاخير

همي دانست و ميديدش نمودار
که ميگفت او همي در عين اسرار

ترا شد اين مسلم در حقيقت
که مي جوئي ره عين طريقت

ترا شد اين مسلم راز و گفتار
که داري در حقيقت حق پديدار