جوهر الذات عطار

قديمي محدثم من در دو عالم
ز تو دارم عيان ديد اين دم

نبيند جان من ذات تو بيشک
که پنهان کرده جمله تو در يک

ندا آمد ز دارالملک افلاک
که نيست اي پير جز از ما در اين خاک

بجز ما نيست چيزي در همه چيز
نگويد اين سخن جز من دگر نيز

بجز ما نيست چيزي در حقيقت
همه بنموده ايم اندر شريعت

بجز ما نيست چيزي در عياني
همه از ماست جمله تا بداني

مرا بنگر تو اي پير از دل و جان
که پيدايم بتو در خويش پنهان

من آوردم که تا من باز بيني
مرا در جزو کل تو راز بيني

منم تو تو مني هر دو يکي بين
مرا در ديد ديدت بيشکي بين

بجز من منگر و در من نظر کن
بجز من زودباش از خود بدر کن

جهان وهرچه در هر دو جهان است
بر من جمله بي نام و نشانست

من آوردم تمامت اندرين جاي
برم بار دگر در غير ماواي

همه در خويشتن پيدا نمودم
ز ديد خود چنين غوغا نمودم

ز ذاتم عقل و جان اينجا خبر نيست
که من در بود خود هستم دگر نيست

کجا و همت تواند کرد ادراک
که ادراکست و عقل افتاده در خاک

منم يکتاي بي همتا که بودم
نمود جملگي در بود بودم

ز وصف من همه در بحر مانند
اگر چه بود هم خود نمايند

کجا وصفم تواند کرد هر کس
که من در ديد خود اللهم و بس

عيانم در همه چيزي تو بنگر
بجز ديدار ما تو هيچ منگر

ز بودم فرش گوناگون پديدار
نموده رخ در اين ديدار پرگار

ز عينم در بهشت افتاده دائم
نموده روح و ريحان گشته قائم

منم دانا و بينا در دل و چشم
که بر بنده نگريم زود من خشم

چو من ديگر کجا در جان بيابي
سزد گر مر مرا اعيان نيابي

ز خون مشک و ز ني شکر نمايم
ز باران در زکان گوهر نمايم

نهان از خلق و پنهان از خيالم
که نور در تجلي جمالم