جوهر الذات عطار

ز درد عشق جانت ماند اينجا
فتاده اين زمان در رنج و سودا

چو داري درد بي حد در دل و جان
دواي درد خود ميجو ز جانان

تو در مشکات تن مصباح نوري
ز نزديکي که هستي دور دوري

تو نوري اينزمان در عين مشکات
ز مصباحت نموداري تو ذرات

سفر کردي ز دريا سوي عنصر
سفر ناکرده قطره کي شود در

سفر کردي ز دريا در صدف باز
شدي جوهر کنون از عزت و ناز

سفر کردي تو در انجام اين تن
بتوست اين جمله آفاق روشن

تو در قعري کجا باشد بهايت
بهاي تست جان بي حد و غايت

کنون در هر چه هستي روي بنماي
يکي شو بي عدد هر سوي بنماي

توئي دريا ولي جوهر نمودي
که دايم در صدف گوهر نبودي

برافکن شش جهاتت از صدف باز
که با نورت بود پر در صدف باز

تو نور قدس داري در درونت
يکي نور درون وهم برونت

تو نور قدس داري در نمودار
عيان روح داري جسم بردار

تو نور قدسي و در اين صفاتي
حقيقت ترجمان عين ذاتي

در اين آيينه دل کن نظر باز
حجاب صورت و معني برانداز

توئي ذات و صفات وفعل در حق
جهان جان توئي اي يار مطلق

چو عيسي زنده مير از جوهر پاک
که تا چون خر نماني در گو خاک

چو زان کاني که جانها گوهر اوست
فلک از ديرگه خاک در اوست

شترها را رها کن در چراگاه
درون کعبه مي زن صنعه الله

درون کعبه اين سر در نگنجد
فلک اينجا به يک کنجد نسنجد

درون کعبه جانان ميزند سير
اگر چه مي نگنجد بت در اين دير

حرمگاه دلت جانست در ديد
ز ديد او يکي بين گفت واشنيد

چو در خلوت نشيند يار با يار
اگر موئي بود کي گنجد اغيار

نگنجد در نمود ديدن دوست
ترا از گوش جان بشنيدن دوست

چو در خلوت مقيم است او عيانت
زماني تازه گردان عين جانت