جوهر الذات عطار

دو آئينه است مي گويم ترا باز
در او پيداست هم انجام و آغاز

دو آئينه است پيدا و نهانند
دو جوهر در درون اينجا عيانند

رخ جانان نظر کن تا ببيني
در اين آئينه گر صاحب يقيني

در اين انديشه بودم سالها من
بسي معلوم کردم حالها من

درون دل بسي رفتم سرانجام
نظر کردم حقيقت من در اين جام

درون پرده دل راز ديدم
دو آئينه در آنجا باز ديدم

يکي گوهر ميان هر دو در حال
نظر کردم بديدم روي في الحال

از آن آئينه در آنسوي ديگر
ميان هر دو پيدا بود گوهر

درون هر يکي يک جوهري بود
که جوهر در دو آئينه يکي بود

يکي جوهر بد از درياي وحدت
که اينجا آمده در عين قربت

چو آن جوهر بديدم گم شدم من
مثال قطره در قلزم شدم من

در آن جوهر نظر بگماشتم من
نمود او عدم پنداشتم من

يکي جوهر بد الا آمده باز
گرفته در درون انجام و آغاز

يکي جوهر بد از دريا گرفته
وجود جمله در غوغا گرفته

الا اي دل چو جوهر باز ديدي
چرا در آينه تو ناپديدي

الا اي دل نميدانم ز ديدت
ولي ماندم در اين گفت و شنيدت

الا اي دل کجائي مرحبا هان
دمي بنماي خود را در لقا هان

دلا جاني کنون در هر دو عالم
ز تو پيدا شده سر دمادم

ميان خاک و خون شادان نشستي
در از عالم بروي خويش بستي

چرا در پرده خود باز مانده
ميان چار طبع آز مانده

چرا در پرده بردار آواز
که تا آئي زيکتائي به پرواز

چرا در پرده بخرام بيرون
بسوزان پرده را با هفت گردون

دلا يکدم رها کن آب و گل را
صلاي عشق در ده اهل دل را

در اينجا چون دمادم راه داري
نظر دائم به عين شاه داري

در اينجا باز ديدستي عياني
تو مي بيني بخود راز نهاني