جوهر الذات عطار

شدي بيرون و در يکي تولائي
ز عين ديده ديدار خدائي

شدي بيرون و در تحقيق ماندي
از اين درياي دل گوهر فشاندي

شدي بيرون و کلي اندروني
در اين دم ني دورن و ني بروني

يکي ديدي اگر چه در دوئي تو
همي گوئي که جمله هم توئي تو

ترا بنمود اکنون باز جا آي
نمود جزو و کل در ديده بنماي

چرا بيخود شدي با خود زمان آي
زماني در نمودار مکان آي

چرا بيخود شدي در پرده راز
که بيخود مي نه بيني هيچ تو باز

چو عشق او ترا بربود از جان
شدي در عين ديدن جمله جانان

چو عشق آمد عيانت شد پديدار
بچشم تو نه در ماند و نه ديوار

چو عشق آمد ز صورت دور گشتي
يقين الله را در نور گشتي

بداغ عشق بس کس جان بدادند
همه در کنجها پنهان فتادند

نمود عقل تا کي باشد اي جان
که هم روزي شود در عشق پنهان

نماند عقل روزي اندر اينجا
اگر چه کرده است در عشق غوغا

طلب کن عشق اي دل در نمودار
حجاب عقل را کن زود بردار

هر آن کو عشق راهش کرد پيدا
شود در عاقبت مجنون و شيدا

هر آن کو عشق اينجا گاه بشناخت
سر و جان در نمود عشق درباخت

هر آن کو عشق بشناسد ز جان باز
شود در راه جانان نيز جانباز

هر آنکو عشق را در پرده بيند
حقيقت خويش را گم کرده بيند

همه در عشق پيدا و نهانند
نمود اين جهان و آن جهانند

همه در عشق ميگويند با خود
توئي داناي هر نيکي و هر بد

ز سر عشق کس واقف نبودست
که در ديدار کل واصل نبود است

ترا اين عشق اينجا گه فزونست
چرا در چنبر گردون کني دست

مرا عشقت جان در رخ نموده
ز جسمم زنگ آئينه زدوده

دو آئينه است عشق و دل مقابل
که هر دو روي در رويند از اول

دو آئينه است عشق و دل تو بنگر
که پيدا شد در او جانان سراسر