ديوان سلمان ساوجي

نيست روي آنکه راه خانه گيرم زين بساط
اين چنين فارد که من افتاده ام در ششدري

اي سرو گل عذار و مه آفتاب روي!
ما را متاب در غم و از ما، متاب، روي

عشق تو آب روي مرا برد، اگر چه من
دارم هميشه در غم عشقت بر آب، روي

با تيغ مهر اگر تو به کين يک نظر کني
دارد نهفته تا به ابد در قراب، روي

رقيبان در حق ما، بد همي گويند و کي هزگز
توانند از نکو رويان، جداکردن بدان، ما را؟!

دل من به يارب آمد، ز شکنج بند زلفت
مشکن، که در دل شب، اثري بود دعا را

خنک، باد سحرگاهي که در کوي تو، گه گاهش
مجال خاک بوسي هست و ما را نيست آن، يارا

به فردا مي دهي هر دم، مرا اميد و مي دانم
که در شبهاي سودايت، اميدي نيست فردا را

بي وصل تو دو کون، سرابي است پيش ما
در پيش ما چه آب بود خود سراب را؟

دل در آن چاه زنخ مرد و به مويي کارش
بر نمي آوري، اي يوسف ازان چاه چرا؟

چنگ است بازاري مگو، راز نهفت دل برو
دمساز عشاق است ني، در گوش وي، گو راز را

پروانه پيش يار خود، ميرد خود و خوش مي کند
هل تا بميرد در قدم، پروانه جانباز را

مي برم نام تو وزتو نشان مي جويم
در ره عشق تو تا، نام و نشان است مرا

غم تو بود که سلمان نبود در دل او
بر آن مباش، که اين غم کنون گرفت مرا

در سر زلف تو کردم، عمر و آن عمر عزيز
سر به سر بر باد رفت، اندر پريشاني مرا

طايرا! در قفص بي دري افتادي اگر
راه يابي، چه کنم بال و پري نيست تو را

راه بيرون شو اگر، مي طلبي رو بدرش
که به غير از، در او، هيچ دري نيست تو را

اگر حسن تو بگشايد، نقاب از چهره دعوي را
به گل رضوان براندايد، در فردوس اعلي را

خدمتي لايق نمي آيد ز ما، در خدمتت
واي بر ما! چون نبخشايي تو بر تقصير ما

با آنکه مويي شد تنم، از جور هجران و ستم
حاشا که من مويي کنم، تقصير در کار شما

سست عهد و سخت دل ياري، ولي بهر دلت
کس نمي گويد حديث سخت، در روي شما

تا چند زنم حلقه؟ در خانه به غير از تو
چون نيست کسي ديگر، برخيز و درم بگشا

در فراق دوست، دل، خون گشت و خواهد شد بباد
دوستان بهر خدا جان شما و جان ما

مدعي منعم مکن، در عاشقي، زيرا که نيست
عقل را با پيچ و تاب زلف خوبان، هيچ تاب

اي بهار روي جانان! گل برون آمد ز مهد
تا به کي باشد گل رخسارت از ما، در حجاب؟

غم سوداي تو تا در دل من، خانه گرفت
خانه ام، کرده خراب است غم خانه، خراب

ديده از شوق تو تا، لذت بيداري يافت
هيچ در چشم من اي دوست، نمي آيد خواب

گرچه رخت در حجاب، مي رود از چشم ما
پرده ما مي درد، حسن رخت، بي حجاب

خيز و بر ما عرضه کن ايمان، از آن عارض که باز
در ميان آورد، زلفت، رسم زنار و صليب

بي تو جان، در تن بجايي بس غريب افتاده است
جان من داني به تنها چون بود حال غريب؟

از غمزه، سنان داري و در زير لبان، قند
چون است به قصد آمده اي يا به عيادت؟

مهري است کهن، در دل و جان من و آن مهر
همچون مه نوروز به روزست سيادت

در قيد چه داري به ستم؟ صيد، رها کن
او خود، به کمند تو درآيد، به ارادت

عاشقان! با بخت خود شب زنده داريد امشبي
زانکه در عمر خود آن شوريده، بيدار امشب است

حسن رويت قبله من نيست تنها، کين زمان
در همه روي زمين، يک قبله و يک مذهب است

جان به عزم دست بوست، پاي دارد، در رکاب
گر تعلل مي رود، سستي ز ضعف مرکب است

خوشا! دلي که گرفتار زلف دلبند است
دلي است فارغ و آزاد، کو در اين بند است

بر سر کوي محبت، نتوان پاي نهاد
که در آن کوي، هر آنجا که نهي پاي، سراست

جان درين منزل خونخوار، ندارد خطري
هر که او را غم جان است، به جان در خطر است

چشم عيارش، به قصد خواب هر شب تا سحر
در کمين مردم چشم است و مردم، غافل است

ما ز درياييم، همچون قطره و دريا، ز ما
ليکن از ما در ميان ما حجابي حايل است

رحمتي بر جان سلمان کن، که رحمت، واجب است
ناتواني را که بار افتاده در آب و گل است

بيا که بي لب لعل تو، کار من، خام است
ز عکس روي تو، آتش فتاده در جام است

مستي و عشق از ازل، پيشه و آئين ماست
دين من اين است و بس، کيست که در دين ماست

کنج خرابات اگر مسکن ما شد، چه شد؟
گنج دو عالم، به نقد، در دل مسکين ماست

مرا که نام برآورده ام، به بدنامي
همين بس است، که در نامه تو نام من است

دل محزونم از و، يوسف جان را مي جست
زير لب گفت، که در چاه زنخدان من است

به خون نوشته ام، اين نامه را که خواهي خواند
اگر چه دود درونم، نشسته در خون است

بيا و قصه حالم بخوان، که بر رخ من
نوشته ديده، به خطي، چو در مکنون است

مرا سري است که دارم، بر آستانه تو
نهاده ايم به پيش تو هر چه در راه است