گلشن راز شبستري

تلف کردي به هرزه نازنين عمر
نگويي در چه کاري با چنين عمر

خران را بين همه در تنگ آن خر
شده از جهل پيش آهنگ آن خر

مرا در دل همي آيد کز اين کار
ببندم بر ميان خويش زنار

شريکم چون خسيس آمد در اين کار
خمولم بهتر از شهرت به بسيار

هم از الله در پيش تو جاني است
که از قدوس اندر وي نشاني است

اگر يابي خلاص از نفس ناسوت
درآيي در جناب قدس لاهوت

اگر شهوت نبودي در ميانه
نسب ها جمله مي گشتي فسانه

چو شهوت در ميانه کارگر شد
يکي مادر شد آن ديگر پدر شد

رفيقاني که با تو در طريق اند
پي هزل اي برادر هم رفيق اند

ز شرع ار يک دقيقه ماند مهمل
شوي در هر دو کون از دين معطل

حنيفي شو ز هر قيد و مذاهب
درآ در دير دين مانند راهب

زهي مطرب که از يک نغمه خوش
زند در خرمن صد زاهد آتش

رود در مدرسه چون مست مستور
فقيه از وي شود بيچاره مخمور

چو کردم در رخ خوبش نگاهي
برآمد از ميان جانم آهي

يکي پيمانه پر کرد و به من داد
که از آب وي آتش در من افتاد

چو آشاميدم آن پيمانه را پاک
در افتادم ز مستي بر سر خاک

کنون نه نيستم در خود نه هستم
نه هشيارم نه مخمورم نه مستم

در او راز دل گلها شکفته است
که تا اکنون کسي ديگر نگفته است

ببين منقول و معقول و حقايق
مصفا کرده در علم دقايق

به چشم منکري منگر در او خوار
که گلها گردد اندر چشم تو خار

ديوان صائب

کامجويي غير ناکامي ندارد حاصلي
در کف گلچين ز گلشن خار مي ماند به جا

سينه ناصاف در ميخانه نتوان يافتن
نيست هر جا صيقلي، زنگار مي ماند به جا

هر کجا سنگين دلي در سنگلاخ دهر هست
سنگ از بهر من ديوانه مي سازد جدا

جان روشندل ز جسم مختصر باشد جدا
در صدف از راه غلطاني گهر باشد جدا

از جهان سرد مهر اميد خونگرمي خطاست
شير در يک کاسه اينجا از شکر باشد جدا