گلشن راز شبستري

به وحدت در نباشد هيچ کثرت
دو نقطه نبود اندر اصل وحدت

دل اندر روي او يا اوست در دل
به من پوشيده شد اين راز مشکل

گهي چون چشم مخمورش خراب است
گهي چون زلف او در اضطراب است

شراب و شمع و شاهد عين معني است
که در هر صورتي او را تجلي است

شراب بيخودي در کش زماني
مگر از دست خود يابي اماني

طهور آن مي بود کز لوث هستي
تو را پاکي دهد در وقت مستي

جهان جان در او شکل حباب است
حبابش اوليائي را قباب است

شده زو عقل کل حيران و مدهوش
فتاده نفس کل را حلقه در گوش

در آشاميده هستي را به يک بار
فراغت يافته ز اقرار و انکار

خراباتي خراب اندر خراب است
که در صحراي او عالم سراب است

اگر صد سال در وي مي شتابي
نه کس را و نه خود را بازيابي

شراب بيخودي در سر گرفته
به ترک جمله خير و شر گرفته

گهي از سرخوشي در عالم ناز
شده چون شاطران گردن افراز

سماع جان نه آخر صوت و حرف است
که در هر پرده اي سري شگرف است

اگر روي تو باشد در که و مه
بت و زنار و ترسايي تو را به

بت و زنار و ترسايي در اين کوي
همه کفر است ورنه چيست بر گوي

وجود آنجا که باشد محض خير است
وگر شري است در وي آن ز غير است

مسلمان گر بدانستي که بت چيست
بدانستي که دين در بت پرستي است

وگر مشرک ز بت آگاه گشتي
کجا در دين خود گمراه گشتي

هميشه کفر در تسبيح حق است
و «ان من شي ء» گفت اينجا چه دق است

ز ميدان در ربا گوي سعادت
تو را از بهر اين کار آفريدند

در اين هر چيز کان نز باب فقر است
همه اسباب استدراج و مکر است

شد ابليست امام و در پسي تو
بدو ليکن بدين ها کي رسي تو

کرامات تو گر در خودنمايي است
تو فرعوني و اين دعوي خدايي است

همه روي تو در خلق است زنهار
مکن خود را بدين علت گرفتار