گلشن راز شبستري

تو را غير تو چيزي نيست در پيش
وليکن از وجود خود بينديش

اگر در خويشتن گردي گرفتار
حجاب تو شود عالم به يک بار

تويي در دور هستي جزو سافل
تويي با نقطه وحدت مقابل

به ما افعال را نسبت مجازي است
نسب خود در حقيقت لهو و بازي است

خداوندي همه در کبريايي است
نه علت لايق فعل خدايي است

سزاوار خدايي لطف و قهر است
وليکن بندگي در جبر و فقر است

برو جان پدر تن در قضا ده
به تقديرات يزداني رضا ده

به هر موجي هزاران در شهوار
برون ريزد ز نص و نقل و اخبار

وجود علم از آن درياي ژرف است
غلاف در او از صوت و حرف است

رود با قعر دريا با دلي پر
شود آن قطره باران يکي در

خرد غواص آن بحر عظيم است
که او را صد جواهر در گليم است

صدف بشکن برون کن در شهوار
بيفکن پوست مغز نغز بردار

هر آن کو جمله عمر خود در اين کرد
به هرزه صرف عمر نازنين کرد

ز جوزش قشر سبز افتاد در دست
نيابد مغز هر کو پوست نشکست

ز من جان برادر پند بنيوش
به جان و دل برو در علم دين کوش

که عالم در دو عالم سروري يافت
اگر کهتر بد از وي مهتري يافت

علوم دين ز اخلاق فرشته است
نباشد در دلي کو سگ سرشت است

همه اخلاق نيکو در ميانه است
که از افراط و تفريطش کرانه است

ظهور نيکويي در اعتدال است
عدالت جسم را اقصي کمال است

چو يابد تسويت اجزاي ارکان
در او گيرد فروغ عالم جان

نکاح معنوي افتاد در دين
جهان را نفس کلي داد کابين

ولي و شاه و درويش و توانگر
همه در تحت حکم او مسخر

جز از حق مي نيايد دلربايي
که شرکت نيست کس را در خدايي

وجود کل ز کثرت گشت ظاهر
که او در وحدت جزو است سائر

ندارد کل وجودي در حقيقت
که او چون عارضي شد بر حقيقت