گلشن راز شبستري

مشو محبوس ارکان و طبايع
برون آي و نظر کن در صنايع

چرا در جنبشند اين هر دو مادام
که يک لحظه نمي گيرند آرام

برآيد در شبانروزي کم و بيش
سراپاي تو عرش اي مرد درويش

از او در جنبش اجسام مدور
چرا گشتند يک ره نيک بنگر

چو زهره ثور و ميزان ساخت گوشه
عطارد رفت در جوزا و خوشه

اگر در فکر گردي مرد کامل
هر آيينه که گويي نيست باطل

وجود پشه دارد حکمت اي خام
نباشد در وجود تير و بهرام

ولي چون بنگري در اصل اين کار
فلک را بيني اندر حکم جبار

کواکب گر همه اهل کمالند
چرا هر لحظه در نقص و وبالند

عناصر باد و آب و آتش و خاک
گرفته جاي خود در زير افلاک

ملازم هر يکي در منزل خويش
بننهد پاي يک ذره پس و پيش

چهار اضداد در طبع مراکز
به هم جمع آمده، کس ديده هرگز؟

مخالف هر يکي در ذات و صورت
شده يک چيز از حکم ضرورت

در آخر گشت پيدا نفس آدم
طفيل ذات او شد هر دو عالم

نه آخر علت غايي در آخر
همي گردد به ذات خويش ظاهر

بود از هر تني پيش تو جاني
وز او در بسته با تو ريسماني

از آن گشتند امرت را مسخر
که جان هر يکي در توست مضمر

تو مغز عالمي زان در مياني
بدان خود را که تو جان جهاني

تو را ربع شمالي گشت مسکن
که دل در جانب چپ باشد از تن

چو انجام تفکر شد تحير
در اينجا ختم شد بحث تفکر

چو هست مطلق آيد در اشارت
به لفظ من کنند از وي عبارت

حقيقت کز تعين شد معين
تو او را در عبارت گفته اي من

تو گويي لفظ من در هر عبارت
به سوي روح مي باشد اشارت

يکي ره برتر از کون و مکان شو
جهان بگذار و خود در خود جهان شو

ز خط وهميي هاي هويت
دو چشمي مي شود در وقت رؤيت