نان و پنير شيخ بهايي

هر طرف انوار فيض لايزال
حسن در حسن و جمال اندر جمال

فقه و زهد ار مجتمع نبود به هم
کي توان زد در ره حکمت قدم؟

حب دنيا، گرچه رأس هر خطاست
اهل دنيا را در آن، بس خيرهاست

پيش هر سبزه، خري مي داشتي
خوش بود تا در چرا بگماشتي

عابد اول در ميان خلق بود
کسب آداب و عبادت مي نمود

در اوان خلطه را خلق جهان
ديده بود او، آنچه ديده ديگران

مرد عابد، ديده بد خر را بسي
هر يکي را ليک در دست کسي

مالک ملک آمده هر کس به عقل
در تمسک، دست ما را نيست دخل

در کمين خود نشيني، گر دمي
خويش را بيني کم از عابد همي

گر تو اين اموال داني مال رب
بهر چه در غصب داري، روز و شب؟

گر بود در عقد قلبت آنکه نيست
مال، جز مال خدا، پس ظلم چيست؟

آنچه داري مال حق داني اگر
پس به چشم عاريت، در وي نگر

تا که آخر، در خلال گفتگو
کرد استنباط ضعف عقل او

هست در عقل تو نيز اين اختلال
نفي خر کرد او ز حق، تو نفي مال

در تو آيا هست اخلاص و عمل؟
پس چه خندي بر وي اي نفس دغل!

چيست داني عقل در نزد حکيم؟
مقتبس، نوري ز مشکوة قديم

آيد و منعش کند، واداردش
عقل، چون شحنه است، در نيک و بدش

همچو گربه باشد او بيدار هوش
دزد در سوراخ ماند، همچو موش

در هر آنجا که برآرد موش دست
نيست گربه، ور بود، آن مرده است

عقل ديگر، بخشش يزدان بود
چشمه آن، در ميان جان بود

عقل تحصيلي، مثال جويها
کان رود در خانه اي، از کويها

عقل را، گر اره يي سازد دو نيم
همچو زر باشد در آتش او به سيم »

برحذر بودن ز طغيان هوا
زانکه افتد عقل از آن در صعبها

فکر يک ساعت تو را در امر دين
افضل آمد از عبادات سنين

اي خوشا نفسي که عبرت گير شد
در علاج نفس، با تدبير شد