ديوان شاه نعمت الله ولي

او گنج بقاست گر چه در کنج فناست
پيداست به ما وز دو جهان پنهان است

در آينه ديده ما بتوان ديد
اما چه کنم ز چشم تو پنهان است

در آينه ذات مثالي دارم
تمثال جمال بي مثالم اين است

هر چيز که در غيب و شهادت يابي
موجود بود ز عشق و پاينده از اوست

اي دل بطريق عاشقي راه يکي است
در کشور عشق بنده و شاه يکي است

تا ترک دو رنگي نکني در ره عشق
واقف نشوي که نعمت الله يکي است

در مذهب ما محب و محبوب يکي است
رغبت چه بود راغب و مرغوب يکي است

گر کشته شوم به تيغ عشقت غم نيست
ور در هوست مرده شوم ماتم نيست

طاعت ز سر جهل بجز وسوسه نيست
احکام وصول و ذوق در مدرسه نيست

عارف نشوي به منطق و هندسه تو
برهان و دليل عشق در هندسه نيست

در صورت و معنيش نظر کن به تمام
تا دريابي که يوسف و پيرهني است

جمعيت عالم و پريشاني او
در مرتبه جمع پريشان وي است

بي رنج فنا گنج بقا نتوان يافت
در حضرت ما به سرسري نتوان رفت

مستانه به گرد نقطه اي چون پرگار
در دور درآيد او و با ما گردد

سر در قدم ساقي سرمست نهد
بي زحمت پا به گرد ما واگردد

ياري که چو ما لطف الهي دارد
در هر دو جهان هر چه تو خواهي دارد

چون بلبل مست در چمن مي گردد
گويا که هواي گلعذاري دارد

بر خاک درش هر که مقامي دارد
در هر دو جهان جاه تمامي دارد

در مجلس ما به ترک مي نتوان کرد
با عقل بيان عشق وي نتوان کرد

تمثال خيالي است وليکن ذاتش
در آينه تمثال به ما مي شمرد

دل دوش دم از لطف الهي مي زد
در ملک قدم خيمه شاهي مي زد

در ملک تو گر خواجه عراقي باشد
شک نيست که مال شاه باقي باشد

دانستن علم دين شريعت باشد
چون در عمل آوري طريقت باشد

در هر آني به ما عطايي بخشد
شاهي جهان به هر گدايي بخشد

در بحر محيط حال حل بايد بود
آسوده ز قال اين و آن بايد شد