هفت اورنگ جامي

به که سر در جيب خاموشي کشم
پا به دامان فراموشي کشم

چون ندارم دامن قربي به دست
بايدم در گفت و گوي او نشست

ديد مجنون را يکي صحرا نورد
در ميان باديه بنشسته فرد

هر چه خواهي در سوادش رنج برد
تيغ صرصر خواهدش حالي سترد

نيست جز نامي ازو در دست من
زان بلندي يافت قدر پست من

حبذا شاهي که در عهد شباب
شد ز توبه همچو پيران بهره ياب

پاره دوزي بود در اقصاي ري
مطمئن بر پاره دوزي راي وي

يکدم از اصلاح آن غافل مخسب
گر چه افتادي به گل در گل مخسب

مي پرستي رو به راه توبه کرد
وز گنه جا در پناه توبه کرد

سالها در کار مي بشتافتي
اين کرامت از چه خصلت يافتي

غير ازين معني نگشتي در دلم
کز نشاط مي دل خود بگسلم

يمن اين نيت مرا توفيق داد
صد در دولت به روي من گشاد

چون رسيدم شب بدينجا زين خطاب
در ميان فکرتم بربود خواب

بود القصه رهي بي گرد و گل
من در آن ره گام زن آسوده دل

ناگه آواز سپاهي پر خروش
از قفا آمد در آن راهم به گوش

تافت سوي من عنان خندان و شاد
بر من از خنده در راحت گشاد

يک نفس زين گفت و گو منشين خموش
چون گرفتي پيش در اتمام کوش

گفت ديدم صبحدم خود را به خواب
در دهي سرگشته ويران و خراب

هر کجا از دور ديدم خانه اي
بود بي ديوار و در ويرانه اي

چون نهادم در يکي ويرانه پاي
کرد پاي من درون گنج جاي

گر فتد در صدقت اندک تاب و پيچ
جست و جوي تو همه هيچ است هيچ

شهرياري بود در يونان زمين
چون سکندر صاحب تاج و نگين

بود در عهدش يکي حکمت شناس
کاخ حکمت را قوي کرده اساس

شاه چون دانست قدرش را شريف
ساختش در خلوت و صحبت حريف

در جهانگيري ز بس تدبير کرد
قاف تا قافش همه تسخير کرد

شه شبي در حال خويش انديشه کرد
شيوه نعمت شناسي پيشه کرد

غير فرزندي که در عز و شرف
از پس رفتن بود او را خلف

در ضمير شه چو اين انديشه خاست
گفت با داناي حکمت پيشه راست

اوست بران در صف هيجا چو تيغ
تيرباران بر سر اعدا چو ميغ

گفت فرزندان که در خيل منند
مستعد از بهر قهر دشمنند

آن که باشد بد سگال و بد سرشت
در سرشت او هزاران خوي زشت

آنچنان فرزند کآخر در دعا
مرگ او جستن نبايد از خدا

يعني آيد در کنارم يک پسر
کز جمال او شود روشن بصر

در هر آن کاري که آري روي و راي
مصلحت را از تو به داند خداي

شيخ حالي در دعا برداشت دست
بر نشان افتاد تير او ز شست

چون نهال شهوت و شاخ هوا
يافت در آب و گلش نشو و نما

با حريفان باده نوشيدن گرفت
در پي هر کام کوشيدن گرفت

چون پدر زين کار و بار آمد به تنگ
باز زد در دامن آن شيخ چنگ

عفو مي خواه از خدا و عافيت
کين بود در هر دو عالم کافيت

بنده اي در بندگي بي بند باش
هر چه مي آيد بدان خرسند باش

گفت شاها هر که او شهوت نراند
در غم محرومي از فرزند ماند

از مي اندک چو يک جرعه چشي
در مذاق تو نشنيد زان خوشي

محو گردد نامم از سلک کرام
در شمار سفلگان مانم تمام

گر دهي صد سال زن را سيم و زر
پاي تا سرگيري او را در گهر

لعل و در آويزه گوشش کني
شرب زرکش ستر شب پوشش کني

چون فتد از داوري در تاب و پيچ
جمله اينها پيش او هيچ است هيچ

در جهان از زن وفاداري که ديد
غير مکاري و غداري که ديد

چون جواني آيد او را در نظر
جاي تو خواهد که او بندد کمر

در نيايد روز و شب کس از درم
تا من از اول به دستش ننگرم

در دلم نايد که اي کاش اين جوان
بوديم دمساز جان ناتوان