ديوان خاقاني

در چار سوي کون و مکان وحشت است خيز
خلوت سراي انس جز از لامکان مخواه

رستم ز چار آخور سنگين روزگار
در هشت باغ عشق چريدم به صبح گاه

ربعي نموده پيکرش، خطهاي مسطر در برش
ناخن بر آن خطها برش، وقت محاکا ريخته

از پوست آهو چنبرش، آهو سريني همبرش
وز گور و آهو در برش، صيد آشکارا ريخته

خاقان اکبر کز فلک بانگ آمدش کالامر لک
در پاي او دست ملک، روح معلا ريخته

زرين رسن ها بافته، در دلو از آن بشتافته
ره سوي دريا يافته، تلخاب دريا ريخته

پيل است در سرما زبون، پيل هواي نيلگون
آتش ز کام خود برون، هنگام سرما ريخته

کافور و پيل اينک بهم، پيل دمان کافوردم
کافور هندي در شکم، بر دفع گرما ريخته

بخت حسودت سرزده، شرب طرب ضايع شده
طفلي است در روي آمده، وز کف منقا ريخته

مگذار ملک آرشي، در دست مشتي آتشي
خوش نيست گرد ناخوشي، بر روي زيبا ريخته

هم سال آدم آهنش، در حله آدم تنش
آن نقطه بر پيراهنش، چون شير حوا ريخته

با بخت بادت الفتي، خصم تو در هر آفتي
از ذوالفقارت اي فتي خونش مفاجا ريخته

بر رقعه نظم دري، قائم منم در شاعري
با من بقايم عنصري، نرد مجارا ريخته

از روي تو در آينه جان ها شود خيال
زين روي نازها کند اندر سر آينه

در آينه دريغ بود صورتي کز او
بيند هزار صورت جان پرور آينه

سازد فلک ز حزم تو دايم سلاح خويش
دارد شجاع روز وغا در بر آينه

گرد خلافت ار برود در ديار خصم
بي کار ماند آنجا تا محشر آينه

ماند به نوک کلک تو و جان بد سگال
چون در حجاب زنگ شود مضمر آينه

در خدمت تو تر نتوان آمدن از آنک
گردد سياه روي چو گردد تر آينه

گر در دل تو يافت توانم نشان خويش
طبعم شود ز لطف چو از جوهر آينه

طوطي هر آن سخن که بگوئي ز بر کند
هرگه که شکل خويش ببيند در آينه

عيسي کده خرگاه او وز دلو يوسف چاه او
در حوت يونس گاه او برسان نوپرداخته

قصرش گلستان ارم، صدرش دبستان کرم
در هر شبستان از نعم بستان نو پرداخته

مرغ سحر تشنيع زن بر قتل مرغ باب زن
مرغ صراحي در دهن ترياق غمها داشته

اي در دل سودائيان، از غمزه غوغا داشته
من کشته غوغائيان، دل مست سودا داشته