ديوان صائب

تنگ ظرفي مانع شور جنون ما نشد
باده ما جوش خم در سينه پيمانه داشت

صرف تن گرديد اوقات شريف دل تمام
کعبه دامن بر ميان در خدمت بتخانه داشت

بود صائب در گرفتاري حضور دل مرا
غير دام اوراق ما شيرازه ديگر نداشت

از زبان گندمين افتاد در کارم گره
خوشه بي حاصل من دانه ديگر نداشت

بي سبب کردم تلف در چاره جويي عمر را
صندل اين قوم صائب غير دردسر نداشت

شد بناگوشت سفيد و بخت خواب آلود تو
در چنين صبحي سر از بالين غفلت برنداشت

هر که در فصل بهاران دانه اشکي نريخت
وقت خرمن خوشه اي جز آه حسرت برنداشت

در چنين هنگامه اي صائب دل بي شرم تو
پشت بيدردي ز ديوار فراغت برنداشت

طفل بازيگوش ما زين خاکدان دل برنداشت
دست در مهد لحد از مهره گل برنداشت

شد ز وصل کعبه بي قطع بيابان کامياب
راه پيمايي که دست از دامن در برنداشت

طوق قمري حلقه بيرون در شد سرو را
گردن آزادگان بار سلاسل برنداشت

در رسايي حلقه هاي زلف کوتاهي نداشت
گردن آزاده ما طوق احسان برنداشت

در غبار انگيختن چندان که خط بيداد کرد
خال کافر چشم ازان لبهاي خندان برنداشت

ياد ايامم که در تن جان ما منزل نداشت
موجه مطلق عنان ما غم ساحل نداشت

پرده بيگانگي در بحر وحدت محو بود
رشته مو از حباب اين عقده مشکل نداشت

بود در دارالامان خامشي آسوده دل
شمع ما انديشه فانوس يا محفل نداشت

بود در دارالامان خامشي آسوده دل
شمع ما انديشه فانوس يا محفل نداشت

نوبهار بي خزان معرفت در هيچ عهد
بلبلي آتش نفس چون صائب بيدل نداشت

گوهر مقصود را در دامن همت نيافت
رخنه دل را صدف يک چند تا محکم نداشت

شد فلک در روزگار اين خسيسان تنگ چشم
ورنه هرگز آفتابش چشم بر شبنم نداشت

تا دل آزاده برگ عيش در دامن نداشت
رعشه باد خزان، دستي بر اين گلشن نداشت

خار صحرا زير پايش بستر سنجاب بود
در بساط خويش تا مجنون ما سوزن نداشت

قهرمان غيرت عشاق، بي جاسوس نيست
روي خود در خلوت آيينه بوسيدن نداشت

شور بختي شوريي در چشم ما نگذاشته است
از حضور ما بساط باده برچيدن نداشت

داغ، آب زندگي را در سياهي غوطه داد
يوسف مصري چنين چاه زنخداني نداشت

در زمان ما نشد هموار وضع آسمان
طوطي ما هرگز از آيينه ميداني نداشت

در رگ ابر کرم اين کوتهي امروز نيست
دفتر افلاک هرگز مد احساني نداشت

پيش ازين در فکر زاد آخرت بودند خلق
هيچ کس انديشه آب و غم ناني نداشت

پيش ازين بر گرد سرگشتن چنين رسوا نبود
اين بناي خير را پروانه در محفل گذاشت

برق عالمسوز شد در خرمن مجنون فتاد
از نگاه گرم، هر داغي که بر محمل گذاشت

ميل من با طاق ابروي بتان امروز نيست
در ازل معمار ديوار مرا مايل گذاشت

در بهار نوجواني هر که از صهبا گذشت
بي توقف مي تواند از سر دنيا گذشت

تنگناي جسم بر ما زندگي را تلخ داشت
در فشار قبر، ايام حيات ما گذشت

در هلاک کوهکن شمشير زهرآلود شد
از دهان تيشه هر زخمي که بر خارا گذشت

در زمان موجه اشک فلک پيماي من
ابر صائب از سر دريوزه دريا گذشت

يک شرر تخم محبت در دل شيرين نکاشت
تيشه آتش نفس چندان که بر خارا گذشت

کار، تأثير نفس دارد نه آواز بلند
ورنه در فرياد بتواند خر از عيسي گذشت!

دولت بيدار را در خواب نتوان يافتن
چشم مي بايد گشود، از خواب مي بايد گذشت

گرم بگذر همچو مردان در زمان زندگي
چون ازين هنگامه آخر سرد مي بايد گذشت

فکر در دنياي بي حاصل جنون مي آورد
صائب از انديشه بسيار مي بايد گذشت

در دلم هرگاه زلف آن پري پيکر گذشت
از سر درياي چشم موجه عنبر گذشت

گوهر سيراب در گنجينه اقبال نيست
با دهان خشک ازين غمخانه اسکندر گذشت

آرزو چون سوخت در دل حرص را عاجز کند
مور هيهات است بتواند ز خاکستر گذشت

در خرابات جهان چون آفتاب بي زوال
روزگار خوشدلي ما را به يک ساغر گذشت

چشم آخربين به استقبال آفتاب مي رود
عمر ما چون نوح در انديشه طوفان گذشت

شوق چون پا در رکاب بيقراري آورد
مي توان با اسب چون از آتش سوزان گذشت

جمع زاد آخرت از زندگي منظور بود
عمر ما بي حاصلان در فکر آبو نان گذشت

محمل ليلي سبکسيرست، ورنه بارها
چشم مجنون در دويدن از رم آهو گذشت

همچنان بيگانه از دين است چشم کافرش
گر چه عمش جمله در محراب آن ابرو گذشت

خواب غفلت فرصت وا کردن چشمي نداد
روز من در پرده شب از سيه کاري گذشت